Digital Command Control, Türkçe olarak Sayısal Komuta ve Kontrol olan yönetim sistemi ile ilgili giriş düzeyindeki bilgileri bu yazıda bulabilirsiniz. Geçmişten günümüze kontrol seçenekleri ile birlikte DCC terimlerinin açıklamalarını bulabilirsiniz.

Geleneksel olarak bir model trenin hareket yönü ve hızı, elektrik voltajı ve polaritesi ile değişir. Lokomotif, yüksek voltajda daha hızlı, düşük voltajda daha yavaş hareket eder. Sağ ray + ve karşısındaki sol ray - ise lokomotif ileri doğru, tersi durumda ise geri hareket eder.

 Trenin hareket yönünü ve hızını kontrol edebilmek zevklidir, ancak bir den fazla tren olması durumunda çözüm nedir ? Model trencilerin bu konuda çözüm oluşturabilmek için kullanılan pek çok yöntemden en temeli bloklama veya bloklu kablolamadır. Model tren kurgusu elektriksel olarak birbirinden izole edilmiş bloklara bölünür ve her bir blok tek bir lokomotifi kontrol etmek için kullanılır. Her treni kontrol etmek için bir kumanda kullanılır ve seçici anahtarlarla her blok ayrı ayrı kumanda edilir. Küçük bir kurgu ve 1-2 tren için blok kontrol sistemi basittir ancak büyük kurgularda bu işlem büyük zorluklar içerir.

Aynı ray üzerindeki birden fazla lokomotifi ayrı ayrı kontrol edebilmek için komuta kontrol sistemleri oluşturulmaya çalışılmış ve ilk örnek General Electric tarafından 1964 yılında geliştirilmiştir. Elektronik alanındaki gelişmelere paralel olarak olanaklar ve ürünler gelimiştir.

DCC, Digital Command Control sözcüklerinin ilk harflerinden oluşan bir kısaltma ve sadece bir diğer komuta kontrol sistemi olarak pek çok üreticinin birbirleriyle uyumlu ürünler üretmesini sağlayan standartlara dayanır.

 DCC sinyali, değişken dalga formunda bir doğru akımdır ve içinde sayısal bilgi taşır. Kodlanmış sinyal, içine kod çözücü takılmış lokomotifin istenen görevleri yerine getirmesini sağlar. Hareket yönü, hareket hızı, ışık, ses, buhar vb kontrol edilebilen özelliklere örnektir. Kontrol aletinizle sadece lokomotifleri değil, makas motorlarını,  vinçleri vb diğer aksesuarları da kontrol edebilirsiniz. Bunun için tek bir kumanda cihazı yeterlidir. Bloklama yapma gereksinimini tamamen ortadan kaldırmasa da fazlasıyla azaltır ve daha kolay bir kontrol sağlar.

Bu yazıda National Model Railroad Association kaynakları referans alınmıştır. Orijinal metin için http://www.nmra.org/standards/DCC/DCCHome.html adresinden ve ayrıca http://en.wikipedia.org/wiki/Digital_Command_Control yararlanabilirsiniz. 

DCC günümüz model trenciliğinde eskisine göre daha uygun fiyatlarla elde edilebilen bir kontrol seçeneğidir. Eğer iki hatlı ve daha fazla bir kurgu tasarlıyor, 2 ve daha çok lokomotifi aynı anda kumanda etmek istiyorsanız DCC, düşünmeniz doğru olan bir seçenektir. Her bir lokomotif içindeki kod çözücülere programlayacağınız bir numara ile kontrol edilir. Bu işlemlerin hepsi basitçe ve herhangi bir elektronik bilgisine gerek duyulmadan gerçekleştirilebilinir.

DCC çözümünü oluşturmak için size gerekli olanlar

1. Doğru Akım çıkışlı bir güç adaptörü : Kullanacağınız lokomotif ve aksesuar sayısına orantılı güce sahip olmalıdır. Genelde DCC Kumanda ile birlikte sağlanırlar.

2. DCC Kumanda ve Kontrol İstasyonu : Pek çok alternatif seçenek mevcuttur. Hornby, Piko, Fleischmann ülkemizde bulunabilen seçeneklerdir. ABD kaynaklı MRC firması bu konuda profesyonel çözümler üretmektedir.

3. Kod Çözücüye(Decodera) sahip Lokomotifler : Bir lokomotifin istediğiniz fonksiyonu yerine getirmesini sağlamak içine yerleştireceğiniz bir kod çözücü ile mümkün olur. Günümüzde lokomotifler DCC Ready olarak bulunabilmektedir, bu lokomotife kolayca bir kod çözücü takabileceğinizi gösterir.

4. Elektrik kumandalı ve kod çözücü takılmış aksesuarlar : Örnek olarak elektirk motorlu makaslarınızı özel bir kod çözücü yardımıyla aynı kumandanızdan kontrol edebilirsiniz.

Sırasıyla, raylara, kontrol istasyonunuzdan besleme yapılır. Kontrol istasyonunuz trenlerinizi kontrol etmek için tuş ve çevirmeli düğmelere sahiptir.

Kontrol istasyonunuz, güç adaptöründen elektrik alır ve kullanır. Güç adaptörünüz, kontrol istasyonunuza uyumlu ve gereken güçte olmalı ve evinizdeki elektrik prizine takılmalıdır.

DCC sistemde, kurgunuzdaki raylarda her zaman elektrik(12-17V) vardır !

Bu yazıda http://www.wiringfordcc.com/intro2dcc.htm adresindeki bilgiler referans alınmıştır.

DCC kumanda ve kontrol çözümüyle birlikte kullanılan terimler :