Saygıdeğer modeltrenciler.

Amacım; TCDD' de kullanılmış BR 52 kesik tenderli buharlı lokomotifin, Trumpeter firmasınca üretilmiş olan 1/35 ölçekli maket yapımını sizlerle paylaşarak gerçek bir buharlı lokomotifin ayrıntılarıyla yapım özelliklerini tanıtmak, bu lokomotiflerle ilgili inceleme, araştırma yapmaktır.

Demiryolu  modellerine olan tutkunluğumuzu, gerçeklerini de inceleyerek  forumda araştıcı ve inceleyici çalışmalar yaparak, bilgilerimizi arttırıp daha anlamlı konuma getirebiliriz.

BR 52 Buharlı lokomotifinin TCDD olarak maketini aşama aşama sizlerle paylaşacağım anlarda, sizlerin de bu lokomotifle ilgili bilgi, belge, fotoğraf katkılarınızın olması hepimizin bilgilenmesi açısından çok iyi olur kanısındayım. Bu çalışmayı soru-yanıt şeklinde yürüterek daha canlı bir şekilde sürdürmek, bilgi paylaşımlarında bulunmak, sizlerinde katılımıyla çok keyifli bir paylaşım olacaktır. Maket çalışmasını kutusundan itibaren başlayıp, ince ayrıntılarına kadar sizlere aktarmaya çalışacağım.

Sizlerin de, buharlı lokomotifin çalışma sistemleri, teknik parçaları ve bu parçaların işlevleri, TCDD kullanılan Br 52'ler vb. bu konuyla ilgili yazılı ve görsel olarak paylaşımlarınız, çalışmaya daha fazla değer katacaktır.  36. bölüm ile çalışmalarımıza devam ediyoruz.

1. BÖLÜM
Br 52 maket çalışması:

 

Br 52 Buharlı lokomotifin, 1/35 ölçekli maketinin kutusu ve içindeki parçaları

Maket parçaları ayrı ayrı poşetlenerek gruplandırılmış. Kazan bölümü, dingiller,tender vb. gibi 700 adetten fazla parçadan maket oluşmaktadır.

Maketin kutusunun yan kısımlarından birinde  Alman Demiryolu işaretlerini içeren siyah Br 52 seçeneği bulunmaktadır.

Kutunun diğer bir yanında ise lokomotif 2. Dünya savaş yıllarında üretilip kullanıldığından askeri kamuflaj renklerini içeren diğer seçeneği bulunmaktadır.

2. BÖLÜM

Maketini yapacağımız Br 52 Buharlı lokomotifin Çamlık Müzede bulunan görüntüleri

Çamlık müzede bulunan BR 52 Kesik tenderli lokomotif genel hatlarıyla yapı olarak maketimizle  aynı özellikleri taşımaktadır.
Ancak genel incelememizi bitirdikten sonra ayrıntılara girdiğimizde ekleme yapacağımız parçalar olacaktır.

Br 52'nin sağ yanından görünmü ile incelememizi sürdürüyoruz. Lokomotifin  kazan-markiz bölümüyle tenderdeki dingillerdeki tekerleklerin iç yapılarının siyah olduğunu gözlemliyoruz.

Alman demiryollarındaki buharlılarda gördüğümüz tekerleklerin iç yapısındaki kırmızı boyaya karşın TCDD' de kullnılan Br 52 buharlıların tekerleklerin iç yapısının siyah olması dikkatimizi çekiyor. Bizde maketimizde bu özelliğe dikkat etmeye çalışacağız.

Br 52'nin önden görünümlü bu fotoğrafta ise kazan kapağı vanası ve kapak üstündeki farın oluşu dikkatimizi çekiyor. Makette bu parçalar bulunmadığından maket yapımına ek olarak bu parçaları yapacağız.

Markiz yanlarında bulunan plaketleri incelediğimizde, bu lokomotifin TCDD'nin envanterindeki 56523 nolu lokomotif olduğunu gözlemliyoruz.
Maketimizin ölçeği1/35 olduğundan, 1/87 ölçeğe göre daha iri görünümlüdür. Maketin bu özelliğini dikkate alarak paketlerini metal pirinçten yaptırma yollarını araştıracağız. Eğer bu konuda iyi sonuç alabilirsek maket üzerinde metal plaketler çok şık duracaktır.

Tender kısmında yaptığımız incelemede ise tenderin arka bölümünde bulunan far makette olmadığından far yapıp bir far ilave etmemiz gerekecektir.Makette, tenderin kömür bulundurulan kısmının yan yüzlerinde 3 adet dikme parça verilmiş. 56523 nolu lokomotifin tenderinde ise bu parça adedi 4olarak görülmektedir.

Tenderi sol yanından incelediğimizde de görüyoruz ki bu dikme parçalar 4 adet

Manisa tren istayonunda bulunan 56507 plaket numaralı Br52 esasında kullanıldığı yıllarda yuvarlak bir başka deyişle küvet tenderli olarak hizmet vermiş. Ancak burada buluna lokomotifin tenderi sonradan değiştirilip kesik tender takılmış.

Burada bulunan kesik tenderde ise kömür bölümünü yan yüzlerindeki dikme adedi ise 5 tir. Ayrıca bu kömür bölümüde uzatılmış olarak görülmektedir. Demek ki kullanıldığı yıllarda daha fazla kömür alması için bu bölümüm hacmi arttırılarak ek parça ilave edilmiş. Bu duruma göre Çamlıkta bulunan 56523 plaket numaralı Br 52'nin de tenderi ilaveli olarak yapılmış. Yanlarda bulunan bu dikmeler, kömür yükünün yan kısımları esnetmemesi için direnç vermesi için düşünülüp yapılmış.

3. BÖLÜM

Maketini yapacağımız Br  52 lokomotifinin genel özelliklerini tanıyalım:

Almanya’da 2. Dünya Savaşı yıllarında üretilen Br 52’ler savaş lokomotifi olarak ta bilinirler.

2. Dünya Savaşı’nda Alman ordusunun asker ve malzeme ulaşımında karşılaşılan güçlükleri aşmak üzere dönemin demiryolu koşullarına göre 6700 adet üretilmiştir.

Yük taşımalarında, kendi ağırlıklarını mümkün olduğunca azaltmak adına başta buhar kazanı olmak üzere gövdesinde ve tenderde parça sayıları azaltılarak üretildiklerinden dış görünüşleri diğer buharlı lokomotiflere göre daha sade görünümlüdürler.

Gerçeğinin bu denli sade olmasına karşın, maketin parça sayısı 710 adet olması bir hayli detaylı olduğunu göstermektedir.

Br 52 ‘’Kriegslok’’ kesik tenderli  buharlı lokomotifinin tanıtıcı özellikleri:

Üretim yeri: Almanya’da; Henschel, Borsig, MBA, BMAG, Wiener  lokomotif fabrikaları.

Üretim yılı: 1943

Ağırlığı:149.7 ton

Uzunluğu. 22 975 mm

En yüksek hız Hız: 80 km/h

Buhar  basıncı: 16 Bar

Tender kömür alma kapasitesi: 10 Ton

Tender su tankı kapasitesi: 26 m3

Sizlere aktarmaya çalıştığım bilgiler; maketin kutusunda bulunan tanıtım yazısı ile www.trainsofturkey.com dan yararlanılarak düzenlenmiştir.

Br 52 ‘’Kriegslok’’ lokomotiflerinin TCDD kullanım tarihçesi:

TCDD, 2. Dünya Savaşı yıllarında üretilen Br 52 lokomotiflerinden 53 adet almış ve 40 yıl demiryollarımızda kullanmıştır. TCDD kullanılan buharlı lokomotifler 1983 yıllarında hizmetten çekilmişlerdir. BR 52’ler de 1943 yıllarından itibaren hizmete girdiklerine göre Hizmet süresi 40 yıl olarak anlaşılmaktadır.

1990’lı yılların başlarında Çamlık müzesinin kurulmasından sonra bir süre turistik amaçlı Tren gezileri düzenlenmiştir İzmir-Alsancak Gar ile Çamlık Gar arasında düzenlenen gezi treninde Br 52 lokomotiflerden biri kullanılmıştır.


Br 52’ lerin  iki farklı tenderli olan tipleri de TCDD kullanmıştır. Bu tendelerden biri alt kısmı yuvarlak küvet şeklinde olduğundan, küvet tenderler adı verilmiştir. Bazen de bu tenderlere yine alt kısımları kayık gövdesine benzediğinden kayık tenderli lokomotifler denmiştir.Bu tip tenderlerin diğer bir özelliği tender altıiki dingili iki bojiden oluşmaktadır. Özgün ismi K2’2’T32 ‘’Wannen’’

Diğer tip tender, dikdörtgen ve köşeleri 90 derece keskin kıvrımlı olduğundan bu tenderler ise kesik tender veya köşegenli tender denilmektedir. Kesik tenderlerde 4 dingil sabit olarak yapılmıştır. Bu tenderleri de özgün ismi K4T30 ‘’Steifrahmen’’. Bizim maketini yapacağımız tender bu tip bir tenderdir.


Aşağıdaki fotğraflarda, Br 52 modellerinden üstteki kayık tender, alttaki ise köşegen tender şeklini bizlere göstermektedir.

Fotoğraf: Robin Lush
Küvet veya kayık tendere örnek olarak, bu fotoğraftaki TCDD 56551 plaket numaralı  yük trenindeki Br 52 Lokomotifi verebiliriz. Bu fotoğraf Erzurum-Erzincan hattında 14 Mart 1977 yılında çekilmiş



Fotoğraf: Robin Lush
Kesik tendere örnek verebileceğimiz, buradaki yolcu ve yük vagonlarını çeken lokomotif TCDD 56545 plaket numaralı  Br 52 Lokomotif.
Fotoğraf yine Erzurum-Erzincan hattında 13 Mart 1977 yılında çekilmiş.

Br52’lerde dikkatimizi çeken diğer bir özellik ise buhar kazanının ön kısımlarınad sağda ve solda bulana duman önleyici panolardır. Bunlara kanatçıklar dendiği gibi fil kulaklarına benzediğinden dolayı fil kulağı duman önleyicileri de denmektedir.

TCDD kullanılan 53 adet Br52’nin 8 veya 10 tanesinde bu kanatçıklardan bulunmaktaydı. Diğerleri ise kanatsız olan modellerdi.

Maket yapımı öncesi araştırma ve incelemelerde bulunmak, yapacağımız maket çalışmasında güzel bir motivasyon oluşturmaktır.

4.BÖLÜM

Plastik parça yapıştırmasında taşmayı ilk etapta önlemek ve iyi yapıştırmak için ''Revell'' marka iğne uçlu yapıştırıcı kullanmak en doğru seçenektir.

Yapıştırma işleminde taşma olması durumunda; taşan kısmı küçük parmağımızın ucuyla hızlı bir şekilde sıyararak almak gerekir. Parmağımızı suyla ıslatıp bu işlemi yapmak yapıştırıcının taşan yüzeye fazla zarar vermesini önler.

Bu tür yapıştırıcılar genellikle plastiği erititerek adeta kaynak yaparak iki parçayı birbirine yapıştırırlar. Revell iğne uçlu  yapıştırıcıda mümkün olduğunca taşma olmaz, ancak olması durumunda tam kurumudan yukarıda açıkladığım gibi hızlı bir şekilde sıyırma işlemi yaparak kurtarma yapabilirsiniz. Kurtardığınız kısmı 1200 numara su zımparasıyla düzeltme yapabilirsiniz. Bildiğim kadarıyla plastik yapıştırıcılarının, plastiğe zarar vermeden silinilebilen türü yoktur.

Çalışmamıza devam ediyoruz. 

Maketin planını inceleyip sıra numaralarına göre yapıştırılacak parçalar tespit ediliyor.

Planda belirtildiğine göre buhar motoru denilen kısımdan başlıyoruz. Buradaki parçalar ana gövde altındaki şasi ve asklardan oluşuyor.
Parçaları maket bıçağı kullanarak bağlantı kısımlarından ayırıyoruz.

İç kısımda bulunan parçaları keski yardımıyla ana taşıyıcıdan çıkarıyoruz.

Keserek çıkardığımız parçaların, kenarlarda kalmış çapaklarını eğe ile mutlaka alıyoruz.

Parça yapıştırma işlemlerinde iğne uçlu yapıştırıcı kullanmak iyi sonuç vermektedir. Yapıştırıcının taşması bu tür yapıştırıcılarla pek olmamaktadır.

5.BÖLÜM

Br 52 maket çalışmasını sabırla yürütmeye gayret ediyorum. Akşamları, iş temposunun biraz yorgunluğunu atıp, çalışma masasına geçerek
maket yapımını adım adım sürdüyorum.

İnsanın keyif alarak yaptığı çalışmalar, yorgunluğunu alarak dinlendirici oluyor. Eğer bu tren modelciliği ile ilgili bir çalışma ise, verdiği haz bir başka oluyor.

Planın 1. bölümünde yer alan şasi ve aksların birleşimi tamalandıktan sonra parça kontrolü yapılarak, bazı birleşim yerlerindeki açıklıklar macunla dolduruluyor.

Planın 2. bölümünde aksların altına gelecek şasi bağlantılı yayların yerleşim numaraları tespit edilerek bu parçaların kesim ve yapıştırma işlemine geçiliyor.

Yayların bulunduğu plastik taşıyıcı kalıptan ilgili parçalar çıkarılmadan önce yerleri tespit ediliyor. Görüldüğü gibi kalıpta bir hayli küçük parçacıklar bulunmaktadır.

Taşıyıcı kalıptan maket bıçağı ile dikkatli bir şekilde keserek aldığımız yay parçalarını, cımbız yardımıyla yerlerine yapıştırıyoruz. yayların birbiriyle olan küçük parçaları bir hayli uğraştırıcı oluyor.

Yayların bir bölümünün yapıştırma işlemleri tamalanınca, bu işlemden önce  macunladığımız yerleri, su zımparası ile zımparalayıp parça arası açıklıkları kapatmış oluyoruz.

Bu noktada İlyas Şıklar'ın paylaştığı fotograflar var, görmek için : http://modeltrenciler.com/forum/index.php?topic=2276.msg23301#msg23301

6. BÖLÜM

Maket çalışmamızın, plandaki sıraya göre 3. bölümüne geldik.

Planımıza göre sırada buhar kazanını şasi üzerinde tutan parçaların birleştirilmesi bulunuyor.

Buhar kazanın altındaki parçaların içinde küçük hareketli biyel bağlantılarının ilk parçaları da bulunmaktadır. Bu parçalar hareketli olduğundan yapıştırma işleminde yapıştırıcının gelmemesi gereken yerlerde oldukça dikkatli olmamız gerekiyor. Bağlantı işleminde cımbızları kullanarak, yapıştırılacak parçaları yerine oturtuyoruz.

Hareketli parçaları yapıştırıcı etkisinden kurtarmak için bir süre hareket ettiriyoruz.

Şasi kısmının ana parçalarını tamamlanmak üzere çalışmamıza devam ediyoruz. Fotoğrafta görüldüğü  gibi birleştime işlemimiz sorunsuz devam ediyor. Sonucun temiz ve düzenli olması için gereken özen gösteriliyor. Yapıştırma işleminde en ufak yapıştırıcı taşması olmamıştır. Çalışmamız oldukça keyifli gidiyor. Buharlı lokomotifin maketinden hemen hemen tüm detaylarını inceleyerek yapısı hakkında bilgi sahibi oluyoruz.

7.BÖLÜM

Çalışamalarımızda, yapım planının 4. bölümüdeki parçalarda yerlerine yapıştırldı.

Şasi bölümü tamamlanarak boya işlemine hazır hale getirildi. Şasi üzerinde bulunan silindir şeklindeki iki deponun boyaması şasiye monte edilmeden yapılacak. Şasi ile renk farkı olacağından dolayı dışarda boyandıktan sonra yerlerin monte edilecek.

Boyama konusunda, fotoğraflardan yaptığım incelemelerde göre şasinin rengi TCDD' de kullanılan Br 52 lokomotiflerinde genelde tümü siyah olarak görülmektedir.

Alman Demiryollarında kullanılan ve yaptığımız maketin boyam şemasında tüm tekerlekler ve şasi kırmızı renktedir. Oysa TCDD lokomotiflerinde ise tekerlek içleri ve şasi siyahtır.

İlyas Bey'in gönderdiği Br 52 fotoğralarında bu durum çok net görülmektedir.

8. BÖLÜM

Bizlere büyük haz veren bu güzel model trencilik uğraşımızı bazı durumlarda iş yaşantımızın içine de alabiliyoruz. Tabi mesleki sorumluluğumuzu aksatmadan yapmak kaydıyla! Örneğin; bu gün okulumuzda öğle arası tatilinde, okul kütüphanemize giderek buharlı
lokomotiflerin çalışma özelliklerini içeren bir araştırma yaptım.

İnternetin hızla yaygınlaşmasından sonra genellikle bilgisayarlardan yaptığımız araştırmalar yanında klasik anlamda olan bu araştırma bana ayrı bir tat verdi. Okul kütüphanesinde bulabildiğim 3 kitaptan edindiğim bilgilerle, yapmış olduğum buharlı lokomotif maketi parçalarının ne işe yaradığını gözlemleyerek, bu bilgileri bir kez daha gözden geçirmeye çalıştım.

Aramızdaki arkadaşlarımızın bazıları; buharlı lokomotiflerin çalışma sistemi konusunda bilgilenmeye gereksinim duyabilirler düşüncesiyle, edindiğim bilgileri basit şekliyle aktarmaya çalışacağım.

Önce yapım planımızdaki 9. ve 10. bölümde yer alan parçaları ele alıp bu çalışmaları tamaladıktan sonra buharlı lokomotif tanıtım bilgilerini veremeye çalışacağım.

Görev yaptığım okulun kütüphanesinde bulduğum ansiklopedilerden inceleme yaparak gerekli notları alıyorum.

Kaynak olarak incelediğim ansiklopediler:
a) ''Bu nasıl çalışır'' 3. cilt sayfa 24, 25
b) ''Görsel Büyük Genel Kültür Ansiklopedisi'' 9. cilt sayfa 562, 563
c) ''Ana Britannica'' 14. cilt 5827, 5628
Buradan edindiğim bilgileri daha sonra sizlere aktaracağım.

Şimdi ise;Lokomotifimizin şasi kısmını, boyama işlemleri için beklemeye aldığımızdan diğer parçalarda birleştirme işlemlerinde zaman kazanmak amacıyla yapım planındaki sıralamayı atlayarak, çalışmamızı sürdürüyoruz.

Yapım planımızın 9. Bölümünde lokomotifimzin ocak bölümü parçaları bulunmaktadır.

Ocak bölümünün dış yüzeyde bulunan küçük yuvarlak parçacıklarını yapıştırarak plandaki 9. ve 10. bölüm parçalarını tamalıyoruz.
Plandaki 10. bölümde ise lokomotifimizin buhar sistemini içeren buhar kazanı ile üstündeki parçalar bulunmaktadır.

Planın 9. ve 10. bölümlerini içeren parçalar taşıyıcı plastik şasiden keski ve maket bıçağı ile çıkarılarak, çapakları alınıp birleştirmeye hazır hale getirildiler.

Önce en büyük parçanın yapıştırılmasını yapıyoruz. İğne uçlu yapıştırıcımızı parçanın içerde kalan kenarlarından dikkatlice gezdirerek gerekli miktarda sıvı yapıştırıcıyı  sürüyoruz.

Sürdüğümüz yapıştırıcılı parça ile diğer parçayı birleştiriyoruz. Parmaklarımızı mümkün olduğunca yapıştırıcı sürdüğümüz kenarların üzerine gelmeyecek şekilde tutarak iki parçayı sıkı bir şekilde bastırarak bir süre bekliyoruz. 5 dakikalık bir bekleyişten sonra yapıştırma
bir sorun olmadığını gözleyerek parçamızı bir kanara alıp diğer parçaya geçiyoruz.

Ocak bölümünün parçalarını da yapıştırdıktan sonra masa akrobatını kullanarak  küçük olan parçaların birleştirme çalışmalarını yapıyoruz.

Kum haznesi parçasının (Dom)  üzerine yapışacak küçük parçaları cımbız yardımıyla yerlerine oturuyoruz. İğne uçlu yapıştırıcılar bu tür işlemlerde fazla akıtma yapmadıklarından dolayı kullanışlı oluyorlar. Gerçi artık plastik maket yapımlarında bu tür yapıştırıcılar kullanılmaktadır.

Ocak bölümünün dış yüzeyindeki küçük üparçacıkları yerlerine yapıştırarak planın 9. ve 10. kısımlarını tamamlıyoruz.

Yapıştırdığımız kazan ve ocak parçalarının birleşim yerleri yapıştırıcının tam kuruması için bir günlük süreden sonra macunlanıp zımpara ile düzeltme işlemleri yapılacak. Plastik yapıştırıcılar plastiği eriterek iki parçayı birbirine kaynak yapar gibi birleştirirler. Birleşim yerlerinin zımpara ile çalışılması için 1 günlük bir süre gereklidir. Bu süre içinde plastik ek yerleri sertleşerek zımparalamaya uygun hale gelirler.

Görüldüğü gibi bu tür çalışmalar sabırlı olmayı gerektirmektedir. Sonucun iyi olması dikkate ve sabırlı olmaya bağlıdır.

Bir başka durumu da sizlere aktarmak isterim! Bu tür paylaşımlarda dikkat ederseniz, yapılan çalışmaları fotoğraflayarak, anlatım yolu ile sizlere sunma işleminde fotoğraf kareleri altındaki yazıları mümkün olduğunca, bu karelerin sınırları dışına taşırmamaya çalışıyorum.

Bu durum, görünüm açısından düzenli olmakla beraber,  gözün iyi algılaması yönüyle de önemlidir. Ayrıca fotoğraflamalarda da, çekilen fotoğraflardan uygun olanları ayıklama ve ölçeklendirme işlemlerine de önem vermek gerekliliği doğrultusunda bu çalışmaları yürütmeye
gayret ediyorum.

Tüm bu işlemlerin yapılması belli bir zaman harcamayı gerektirmektedir. İşte burada da sabır ve yaptığınız işi sevmek en büyük etkendir.

9.BÖLÜM

Br 52 Maket çalışmamıza kaldığımız yerden devam ediyoruz.

Dumanlık ve yatık kazan bölümünü içeren parçaların birleşim yerlerindeki fazlalıkları eğe ile törpülüyoruz. Kalıptan çıkan parçalarda birleşim yerlerinde sağ ve sol parça arasında seviye farkı olduğundan, buralarını düzlemek için eğe kullanmak zorundayız.

Eğe ile törpülediğimiz yerleri bir kez de maket bıçağı ile sıyırma yaparak mümkün olduğunca ek yerlerinde pürüz teşkil edecek fazlalık  kalmamasına çalışıyoruz.

Diğer parçalarda aynı işlemi sürdürdükten sonra tefsiye yaptığımız yerlere macun çekiyoruz. Macunladığımız parçaları kurumaya bırakıyoruz. Macunlar kuruduktan sonra  su zımparasıyla bu yerler tekrar düzeltilerek. Boyaya hazır hale getirelecek.

Kazan bölümü çalışmalarına devam ettiğimizden, kazan kapağını  aradan çıkaralım diyoruz. Kazan kapağı üzerindeki mandallar çok küçük olduğundan cımbızımızla bu parçaları dikkatlice yapıştırıyoruz. işte burada yine iğne uçlu yapıştırıcımız çok işe yarıyor. Punta kaynağı gibi
nokta yapıştırıcı damlatma şekli ile küçük parçaları yerlerine yapıştırıyoruz.

Kazan kapağında, TCDD’ deki modele uygun olması için bazı ek parçaları yapmak gereklidir. Bunun için gerçek Br 52 fotoğraflarından kazan kapağını incelemeye alıyoruz.

Sol tarafta bulunan Br 52 yenileme çalışmaları süren 56548, sağ taraftaki Çamlık Müze’de bulunan Br 52, 56523 her iki lokomotifin kazan kapaklarının ortasında kapak vanası bulunmaktadır. Yine bu vananın her iki yanında yatay konumda tutamaçlar vardır. Bir başka gözümüze çarpan parça; kazan kapağı üst tarafında bulunan far. Biz bu incelemelere göre yapacağımız maketin kazan kapağı üzerine yukarıdaki fotolardan tespit ettiğimiz parçaları yeniden yapıp kazan kapağı üzerine ekleyeceğiz.

Maketin planında ve kazan kapağında görüldüğü gibi kazan kapağı vanası ile sağ-sol tutamaçlar ve far yoktur.

Makette verilen sol taraftaki kazan kapağı dik konumdaki tutamaçın yerlerini iptal ederek macunla dolgu yapıyoruz.

10. BÖLÜM

Bacanın yan tarafına yapıştırılacak ince çubuk şeklindeki parçayı, bacaya yapıştırmadan Yerinde test ediyoruz. Tırnağımızın ucuna yapıştırıcıdan biraz damlatıyoruz.

Cımbızla tutturduğumuz ince parçanın uçlarını bu damla üzerine değdirerek yapıştırıcıdan bir miktar yapışacak uçlara alıyoruz.

İnce parçayı bacanın yan kısmında var olan küçük delikler üzerine tutturuyoruz.

Ana gövde dediğimiz kazan ve ocak bölümelrini oluşturan parçaların birleşim yerlerindeki macunları, kuruduktan sonra su altında ince 800 numara su zımparasıyla düzeltiyoruz. Son kat olarak daha ince 1200 numara su zımparasıyla yüzeyleri iyice düzleyerek ek
yerlerindeki  izleri ortadan kaldırıyoruz.

Kazan ve ocak bölümünü birleştirdikten sonra bu iki parçanın üzerindeki diğer parçaların çoğunu yapıştırıyoruz.

Elimize alıp şasi ve kazan+ocaktan meydana gelen parçanın oturacağı yerleri test ediyoruz.

Kazan+ocak+şasi bağlantısının bütününü görmek ve bir aksaklık olup olmadığını kontrol etmek amacıyla geçici olarak yapıştırmadan,  parçaları bir araya getirip inceliyoruz.

Boya işlemlerinde sorun olmaması için lokomotifin parçaları  ayrı ayrı boyanarak, birleştirme işlemleri gerçekleştirelecek.

11. BÖLÜM

Br 52 maketimizin pistonları ve kılavuz tekerleklerini taşıyan parçanın birleştirilmesi işlemleriyle çalışmamızı sürdürüyoruz.

Yapım planımızın 5. bölümündeki parçaları inceleyerek plan üzerindeki parça numaraları ile kalıp üzerindeki numaraları kontrol ediyoruz.

Maket parçalarını, taşıyıcı şasisinden piston parçalarını plandaki numaralara göre kesip çıkarıyoruz. Pistonlara ait parçaları plandaki numaralara göre kesip çıkarıyoruz.

,

Plastik parçaları yapıştırdıktan sonra gerekli yerlerine macun ve zımpara yaparak ana gövde için yapıştıralacak konuma getiriyoruz.

Pistonları, lokomotifin şasindeki yerlerine yapıştırmadan takıyoruz. Bu parçaları yapıştırmamızın sebebi; boyama ile ilgilidir. Boyama işini daha sonra yapmamızın nedeni  bazı parçalarda farklı renklerde boyama yapılabilir düşüncesidir.

Bizde kullanılan TCDD Br 52’lerin tekerlek ve şasi renklerinde siyah daha hakimdir. Oysa Alman Br 52’lerinde ise tekerlekler ve şasi tamamen kırmızı renge boyanmıştır.Maketin görünümü açısından kırmızı renk göze daha hoş görünmektedir. Ancak TCDD Br 52 olarak yapmayı düşündüğümüz maketimizde TCDD renk özelliklerini uyguladığımızda lokomotifimizin görüntüsünde kırmızı etkisi az olacaktır. Buharlı lokomotiflerde özellikle 1/87ölçekli modellerden gözümüzün alışmışlığıdan olacak belki kırmızı daha hoş görünmektedir. Bu durumu ilerleyen çalışmalar içinde, boyama zamanında tekrar ele alacağız.

Fotoğrafta görülen cımbızla yerleştirmeye çalıştığım parça pistonlara basınçlı buharı taşıyan borulardır. Bu borular kazandan çıkan buharı pistonlara verirler.

Pistonlara buhar getiren boruları da yapıştırmıyoruz. Sadece yerlerini şasi üzerinde test ederek parça uyumu olup olmadığını kontrol ediyoruz. Bu maket çalışması, bir buharlıyı çok iyi tanıma açısından oldukça iyi olmakla beraber üretim şeklini de yaşayarak ayrı bir keyif alıyorsunuz. Bir de çalışmaya gerçeğini inceleme yaparak devam ediyorsanız, yaptığınız çalışmaya güzel bir heyecan da katmış oluyorsunuz.

Sırada, planda görülen yapım sıralamasına göre kılavuz tekerlerin şasi yapımı var. Kılavuz tekerlerin şasini oluşturan parçaları çıkarıp birleştiriyoruz.

Kılavuz tekerleri şasisini, lokomotif gövdesi şasisinin alt kısmına monte ediyoruz.

Çalışmamız da lokomotifimizin ana gövdesini oluşturan bölümü yavaş yavaş ortaya çıkıyor. Şu an da gördüğünüz fotoğrafta kazan bölümü ve pistonlar boyama için ana şasiye birleştirilmemiş durumdadır .Yukarıda da belirttiğimiz gibi boyama konusunda biraz daha araştırma yapılarak kesin karar vereceğiz.

12. BÖLÜM

Br 52 maket çalışmamızda, lokomotifin tender parçalarını toplayacağız.

Lokomotifimizin, Tender denilen su tankı ve kömür taşıyan vagonunun yapım planındaki parçaları.

Yapım planında tender kısmının 3. bölümündeki tenderin gövdesini oluşturan parçaları taşıyıcı plastik şasiden çıkarıp çapaklarını alıyoruz. Tenderin ana bölümünü oluşturan parçalarını, yapıştırmaya hazır hale getiriyoruz.

Su tankı kısmı en büyük parçalardan oluştuğundan yapıştırma işleminde parçaları birleştirdikten  sonra köşelerine bant yapıştırarak açılmasını önlüyoruz. Yapıştırıcı kuruduktan sonra bu bantları sökeceğiz!

Tender ana gövde yapıştırması tamamlanıyor. Köşelerine yapıştırdığımız bantları sökmeden yapıştırıcların kuruması için bir süre ana gövde parçalarını bekletiyoruz.

Kömür bölünün su tankının üzerine yapıştırıyoruz. Kömür bölümünün yanlarında destek Amacıyla yapılmış parçalarının yerlerine yapıştırmadan deneme amaçlı geçici olarak cımbızla takıyoruz. Parça uyumu kontrolü için bu yöntemi kullanıyoruz. Daha sonra bu
parçaları köşelerin tesfiyesi için çıkaracağız.

Dikdörtgen konumda olan tenderin birleşim yerlerindeki açıklıkları ve parça seviyelerini tutturma için önce eğe ile düzeltme yapıyoruz.

Eğe ile aldığımız yerleri zımpara ile geçerek bir kez daha düzeltme işlemini yapıyoruz.

Eğe, zımpara çalışmalarından sonra, yapıştırılan kenarları bir de dolgu macunu ile doldurarak açıklık kalmamasına dikkat ediyoruz. Dolgu macunu kurumaya bırakılarak diğer parçaların birleştirme işlemlerine devam ediyoruz.

13. BÖLÜM

Tender yapımını sürdürüyoruz.

Her zaman olduğu gibi önce plan üzerinde parçaların incelemesi yapılarak numaralarına göre ayrıştırma işlemlerimizi yapıyoruz.

Burada bizi en çok uğraştıracak parçalar küçük ve ayrıntılı olması bakımından fren pabuçları. Her bir fren takımı 3 parçadan oluşuyor.
Tenderde 4 dingil bulunduğundan 8 adet tekerlek olduğuna göre, her bir fren takımı bir tekerleğe denk gelecek şekilde yerleştirelecek.
Önce biz de bu fren takımlarını yapıştırıyoruz.
 

Tenderin şasisini oluşturan parçaları çıkarıp çapaklarını alıyoruz. Bu parçaları geçici monte edeceğiz. Boyamaları ayrı ayrı olacağından farklı renklere boyanıp parçalar ondan sonra yapıştıralacak.

Dingilleri yerlerine takarak fren pabuçlarının konumlarını ve yapıştırmada karşılaşacağımız sorunları önceden görmek için prova niteliğinde montajlama yapıyoruz.

Planımızın diğer bölümünden alt şasi yerleşim düzenindeki parçaları saptayıp onları da çıkarıyoruz. Bazı parçaları kendi içinde yapıştırarak ana gövde için ön hazırlık yapıyoruz. Planda gördüğümüz yay tekımlarını daha sonra boyam işlemi tamalanınca yerlerine takacağız.

Alt şasi geçici toplanıp üst gövde ile uyum kontrolü yapıyoruz.

Tenderimizin genel görüntüsünden de anlaşılacağı gibi herhangi uyum sorunu bulunmadığını gözlemliyoruz. Üst gövde de su deposu bölümünün kenarlarında yaptığımız dolgu macunun da su zımparasıyla düzelterek kenarlardaki açıklıkları tamamen ortadan kaldırıyoruz.

Lokomotifimizin bütününü görmemiz açısından, tender ve kazan bölümlerini geçici olarak birbirine tam bağlamadan peş peşe getirerek incelememizi yapıyoruz. Markizdeki çalışmamız bir hayli uğraştırıcı olacak oarada çok ince parçalar bulunmaktadır. Markiz içini önce boyayıp sonra kademe kademe parçalarını yapıştıracağız.

14. BÖLÜM

Bu bölümde lokomotifimizin markizini ortaya çıkaracağız. Her zaman olduğu gibi planları inceleyerek çalışmamıza devam ediyoruz.

Planımızın 6. bölümümnde markiz çevresi ve kumanda panosunun parçaları bulunmaktadır.

7. ve 8. bölümlerinde,  markizin diğer ilave parçalarının bulunduğunu görüp bu planlara göre çalışmamızda yol alacağız.

Markizi oluşturan ana parçaları taşıyıcı plastik şasiden keserek çıkarıyoruz. Parça üzerindeki çapaklar maket bıçağıyla alınıp, zımparalanarak yapıştırılmaya uygun hale getiriliyor.

Markizin çatısından başlayarak, ilgili parçaları dikkatli bir şekilde yapıştırıcıları taşırmadan birleştirme çalışmalarına giriyoruz. Yapıştırdığımız havalandırma kapağı.

Lokomotif kumanda panosu ocağın ön kısımındadır. Burada çok fazla detaylı parçalar vardır. Bu parçaları daha sonra yerlerine renklendirme çalışmaları yaparak takacağız.
 

Markizin ön ve yan parçalarını birleştirek, kaportasını ortaya çıkarmaya çalışıyoruz.

İğne uçlu dediğimiz Revell marka yapıştırıcılar içtarafta birleşim yerlerine punta kaynağı gibi nokta tutkal koyarak, ek yerlerini daha sağlamlaştırmaya yarayan yapıştırıcılardır.

Taban ahşap olduğundan bu parçayı ahşap rengine boyayacağız. Geçici olarak yer alıştırma yapmak için tabanı oturtuyoruz. Tenderin bağlandığı markiz araka parçasını da yine geçici olarak bantla yerine koyuyoruz.

Ana hatlarıyla ortaya çıkan markizi lokomotifteki yerine oturtup, parçalar arasındaki uyumu kontrol ediyoruz. Şu anda geldiğimiz noktada herhangi bir sorunun olmadığını görüyoruz.

Lokomotifimiz artık genel görünümüyle ortaya çıkmıştır. Bazı parçalar yapıştırılmış bazıları ise geçici olarak yapıştırılmadan ilgili yerlerine oturtulmuştur.Bu tür çalışmalarda devamlı kontrol ve parçalar arası uyum  gözlenerek hata payının en aza indirilerek sonuca gidilmesi gerekir.

Bundan sonraki çalışmalarda detay oluşturan parçaları birleştirmeye devam eder iken aynı zamanda boyama işlemlerini de sürdüreceğiz.

15. BÖLÜM

Bu bölümde maketimizin ilk boyama çalışmalarına başlıyoruz. TCDD 56548’in yeniden Doğuşu konusunda, lokomotif markizini yeni tanıttığımızdan, biz de markiz kontrol panosundan boyamaya işlemlerine giriyoruz..

Masamızda boya işlemleri için düzenimizi alıyoruz. Boya türü olarak enamel boya kullanıyoruz. Akrilik boya da kullanılabilir. Ancak ben nedense enamel boya tercih ediyorum. Boya inceltmedeki tineri, kokusu çok az olan Filli boya markasının ‘’aromatsız’’ olan türünden
kullanıyorum. Airbrush ve fırça kullanımında,  boyanın ve tinerin solunum sistemimize zarar vermemesi için mutlaka maske kullanmak gereklidir.

Boya işlerinde; elimizin boyanmaması ve plastik parçaların üzerinde parmaklarımızın ucundan salgılanan yağın, boyanacak yüzeylerde iz bırakmaması için steril eldiven kullanmayı da ihmal etmiyoruz.

Markiz içinde lokomotifin çalışmasını sağlayan kontrol panosunu renklendirmeye başlıyoruz. Siyah boyayı airbrushla atıyoruz. Daha sonra bu pano üzerine aletler ayrı ayrı boyanarak monte edilecek. Pano üzerinde verilen su ve buhar borularını ince fırça ile boyayacağız.

Airbrush içinde kalan siyah boyamızı değerlendirmek için diğer parçalar üzerine boya atmayı düşünüyoruz. Ancak bu parçalar üzerinde boyanın iyi tutunması için yüzeylerinin temiz olması gereklidir. Bundan dolayı bulaşık deterjanı yağları en iyi şekilde çıkardığından  plastik
parçaları bulaşık deterjanıyla yıkıyoruz.

Temizlediğimiz lokomotifin silindir parçalarını boyuyoruz.

Markiz içinde siyah boyanacak kısımları da boyayıp boyanın kurumasından sonra Fırça ile boyayacağımız yüzeylerde, fırçanın airbrush ile boyanmış yüzeye zarar vermemesi  için vernikleme yapıyoruz. Hazır vernik attığımız sırada, tabandaki ahşap görünümlü olan taban parçasını, suluboya ile ahşap rengine boyayacağımızdan dolayı boyanın tutunması için bu parçaya da vernik atıyoruz.

Verniklerin kurumasından sonra pano üzerindeki bakır boruları, bakır rengi boya ile sıfır numara ince fırça ile boyuyoruz.

16. BÖLÜM

Markiz içi çalışmasına devam ediyoruz.

Bakır borularına biraz kuru pastelle tonlama yapıyoruz. Özellikle bağlantı yerlerine çok az eskitme yaparak bakırın ham renginden kurtarmaya çalışıyoruz. Bakır üzerinde oksitlenmiş etkisi vererek görüntüyü daha gerçekçi hale getirmeye çalışıyoruz.

Hazır kuru pastelle çalışmaya başlamışken ocak kapağı üzerinde de biraz eskitme yaptıktan sonra küçük parçaları önce beyaza sonra kırmızı renge boyuyoruz. Kırmızı rengi tutturmak için mutlaka zemine beyaz boya atılması gerekir.

Taban ahşap boyamasını da aradan çıkaralım diyerek taban boyamasını yapıyoruz. Taban üzerinde daha sonra eskitme yapılacak. lokomotif işleyişiyle ilgili araçların bulunduğu pano üzrindeki boyama ve yapıştırma çalışmalarını sürdürüyoruz.

17. BÖLÜM

Br 52 Markiz kontrol panosunun detay çalışmalarıyla devam ediyoruz. Maketteki kontrol panosu üzerindeki aletlerin boyanması ve yerleşimi parçalar çok küçük olduğundan zor olmakla beraber zaman yönüyle bir hayli uzun sürdü.

Fotoğrafta gördüğünüz parça maketin kutusunda plastik parçaların yanında verilmektedir. Laser kesim ve asit indirme yöntemiyle yapılmış metal bir parçadır. Özgün adı; ''Photo Etched'' olan pirinç etiket bazı ince çalışmalarda kullanılır.

Metal etiket üzerinde 1 nıumaralı görülen parça marş kolunun arkasında bulunan dişlidir. Diğer parçalarda markizin dış pencerelerinde kullanılacaktır. Bu parçaları da sırası geldiğinde yapım aşamalarında izleyeceğiz.

Yukarıdaki fotoğraflarda görüldüğü gibi  metal etiket üzerinden keserek aldığımız dişliyi marş kolunun arka tarafına yapıştırıyoruz. Markiz ahşap görünümlü tabanını daha önce boyamıştık boyamıştık. Bu tabanı  biraz daha elden geçirerek renklendirme ve eskitme-kirletme  çalışmaları yaptık.

Markizin içi kömür tozları  ve is nedeniyle oldukça kirli oduğundan bu özelliği dikkate aldık. Lokomotif kotrol panosu ve tabanını sol üst köşeden inceliyoruz. Ahşap görünümünündeki renklerin uyumunu kotrol ediyoruz.

Sağ üst köşeden baktığımızda marş kolu ve kutusunun yerini  diğer parçaların görünümünü inceliyoruz.

Br 52 nin kontrol panosunun karşıdan görünümü. Burada yaptığımız çalışma zor olmanın yanında çok zevkli olmaktadır. Gerçeğini müzede görüp incelemek başka bir güzellik, çalışır vaziyette tüm bu parçaların kullanımını görmek bambaşka bir güzellik. Yaşayıp gördüklerinizin
maketini yapmak ise, bu güzellikleri tamamlayan müthiş bir zevk.

18. BÖLÜM

''TCDD 56548'in yeniden doğuşu'' konusunda bu gün hava pompasını tanıtmıştık. Bu duruma paralel olarak maketimizde bu parçanın yapımını gerçekleştirdik

Planımızın 14. Bölümünde hava pompası ve kazan bölümünün solunda bulunan kutuları yapacağız. Bu kutuların içinde kazadan çıkıp markize giden ve oradan da vagonlara aktarılan sıcak su ve buhar boruları geçmektedir.

Yapacağımız parçaları taşıyıcı şasiden çıkarıp çapaklarını alarak yapıştırıyoruz.

Sıcak su ve buhar taşıyan boruları, koruyucu görevi olan kutuların ana gövdeye yapıştırdktan sonraki görünümü

Kompresörü, diğer deyişle hava pompasını lokomotifin sağ bölümdeki yerine yerleştiriyoruz. 

19. BÖLÜM

Br 52, TCDD 56523 ve 56548’in  plaket yapımı ile ilgili çalışmalarımız.

Maketini yaptığımız Br 52, 56523 Çamlık Müze’ de bulunan kesik tenderli olan buharlı lokomotif 56548 ise yeniden onarılıp hizmete hazırlanan küvet tenderli Br 52. İleride  küvet tenderli  Br 52 maketi üretilmesi durumunda, şimdiden elimizde hazır olmasını düşünerek plaket yapımında, 56548 plaket numarasına da yer verdik.

Br 52’nin markiz pencere altında yer alan plaket takımında, 3 ayrı şekil bulunmaktadır. Ay+Yıldız amblemi, TCDD harfleri, 56548 numaraları. Tender arkası ve kazan kapağının üstünde ise 56548 numara plaketleri tek olarak takılmışlardır. Bu standart tüm TCDD'nin Buharlı lokomotiflerinde olduğu gibi 53 adet TCDD Br 52 Buharlı lokomotifinde de aynı durum vardır. Yeni fotoğraflama yaptığımız 56548’in görünümlerinden yararlanılarak plaket yapımı için çizimler yapıldı.

Pirinç plaket için önce çizimler fotoğraf üzerinden siyah –beyaz yapılarak kalıp hazırlığı yapıldı. 

Serigrafi işleri yapan arkadaşımızın atelyesinde, Corel-Draw çizim programıyla çizimler yapıldı.

Arkadaşımız Mustafa çizim programında oldukça iyi olduğundan istediğimiz ölçülerde çizimleri gerçekleştirdi. Pirinç plaket için yapılan çizimin yanında bir de Sticker (kendinden yapışkanlı üzeri baskı resimli kağıt ) için renkli çalışma yaptık. Bunu yapmamaızın nedeni ise pirinç plaket konusunda istediğimiz sonuca ulaşamamız durumunda bu Sticker'ları kullanmak için bir önlem almaktı.

Çizim çalışmamız tamamlandıktan sonra plaket işleri yapan arkadşımızın atelyesine gittik.

Pirinç plaket konularında oldukça iyi çalışmalar yapan arkadaşımız Remzi ile yapılan çizimler ile maketimizin markizinin üzerine yerleştirmeyi düşündüğümüz pirinç plaket işleminin olup olmayacağına ilişkin incelemelerde bulunduk.

Asit indirme yöntemiyle yapılamasına karak verdiğimiz pirinç plaketin kalınlığını, yapılacak çalışmaya uygunluğunu inceledik. Remzi arkadaşımız,deneyimlerine dayanarak  bu çalışmada O.50 veya 0.40 mm kalınlığından daha ince pirin plaka üzerinde çalışılamayacağını belirtti.

Bizim maketimiz,1/35ölçek olduğundan belirtilen kalınlıkta pirinç plaketin asit indirme yöntemi ile yapılabileceğini belirterek bu çalışmayı önümüzdeki hafta içinde diğer işlerinin arasına alacağını bildirdi. Bekleyi göreceğiz umarım bu konuda istediğimz sonuca ulaşırız.

Ancak!  Remzi arkadaşımıza 1/87 ölçekteki modeltrenler için plaket yapımında, asit indirme çalışmasının  olup oamayacağını sorduğumda; teknik olanaklarının bu çalışmaya yetemeyeceğini bildirdi. Ölçünün çok küçük olduğunu, plaketin çok ince olması gerektiğini asit indirmeye bu inceliğin yeterli olamayacağını bildirdi. Laser kesimli alımalarda belki bir sonuca ulaşılabileceğini bildirerek bu tür çalışma yapan yerlerle temasa geçerek sonucu ileteceğini bildirdi.

Remzi arkadaşımızın atelyesinden ayrılarak bir başka rozet işi yapan arkadaşımızın yerine giderek onlarla da aynı durumu görüştüm. Oradan aldığım yanıt; 1/87 ölçeğe uygun plaket yapılamayacağı idi. Buradaki arkadşşımıza da 1/35 ölçek plaket çalışmasını verdik. Şu anda iki yerde bu plaketler yapılıyor. Sonucunu burada birlikte göreceğiz.

Plaketçilerden sonra digital baskı yapan yere giderek renkli çizimlerden Sticker'a baskı yaptırdım. 56548 ve 56523 numaralaı plaket örenekleri fotoğrafta görülmektedir.

Bu gün plaket çalışmalarıyla ilgili araştırma, inceleme ve Sticker baskı çalışmalarından sonra heyecenla eve dönerek maketimizin markizi üzerinde geçici deneme plaket çalışması yaptık.

56548 numaralı plaketi markiz üzerine yapıştırarak görünümünü kontrol ediyoruz.

Tenderi de unutmuyoruz. TCDD Br 52 Kesik tenderli buharlı lokomtife mutlaka tenderine  Ay+Yıldız plaketini yerleştirmeliyiz.

Maketimizde kullanacağımız 56523 plaket numarasını, önce yapıştırdığımız 56548'i kaldırıp markize yapıştırıyoruz.

Eğer pirinç plaketlerin istenilen güzellikte olmaması durumunda Sticker' ları kullanacağız. Gördüğümüz kadarıyla çok ta kötü durmuyorlar.
Renkleri ise fotoğrafta pek belli olmamakla beraber, sarıdan daha farklı olarak digital baskıda olabilecek en iyi altın rengine yakın. Bir başka deyişle pirinç metal rengine çok yakın.

Bu gün de plaket çalışmalarımızla maket çalışmamızda biraz daha yol aldık. TCDD Br 52 maketinde; TCDD' ye özgü plaket en vurgulayıcı özelliktir. Bundan dolayı plaket üzerine çalışma yapmak çok önemliydi. Eğer pirinç plaket konusunda da istediğimize ulaşabilirsek maketimizin görüntüsü daha çekici olacak!

20. BÖLÜM

Bu bölümde lokomotifimizin kazan altı şasi ile tamponları boyayacağız. Önce şasiyi siyah mat enamel boya ile airbrush kullanarak boyamaya başlıyoruz.

Siyah boyamızı tinerle incelterek airbrushımıza döküp boya atımına şasinin arka tarafından başlıyoruz.

Şasi çok girintli çıkıntılı bir özellik göstermektedir. İçi ve dışını sabırla ve bir sıraya göre dikkatlice boyamak gerekiyor. Bir üst kısmı, bir yan kısmı ve alt kısımını çevirerek boyama işlemini yürütüyoruz.

Boya atımını acele etmeden parçalar üzerinde, boya yığılmasını yaratmadan, az yoğunlukta ince katmanlar halinde boya atımını yapıyoruz. Ön kısma geçerek ortaya doğru bir başka açıdan boya atımınına devam ediyoruz.

Şasi kısmının siyah boyama işlemi tamalanınca eksik kalan yerleri tespit ediyoruz. İkinci bir kat atmak üzere atılan boyanın iyice kuruması için beklemeye alıyoruz.

Son katını attığımız şasiyi inceledikten sonra üzerinde; farklı renklerin boyanmasında, tekrar ele alacağımız zamana kadar, kapalı bir yere, tozdan korunması için kaldırıyoruz.


Sıra tamponların boyamasına geldi. Bildiğiniz gibi Br 52’nin tamponlarının yuvarlak kısımlarının kenarları beyaz renklidir. Biz de bu özelliği dikkate alarak tamponları bu şekilde boyamaya çalışacağız. Bakalım sonuç nasıl olacak!

Lokomotifimizin tamponlarını bir kez daha yakından inceleyip, yapacağımız boyama çalışmasında, üzerindeki boyama şeklinini dikkate alıyoruz..

Br 52 maketinin  tamponlarını yapıştırıp gerekli düzeltmeleri yaptıktan sonra kolay boya yapabilmemiz açısından uçlarına plastik çubuk takıp masa akrobatına yerleştiriyoruz.

Tamponlarımızı siyaha boyuyoruz. Boyama işi bitince kurumasını bekliyoruz.
 

Boyası kuruyan tamponların üzerine kenar beyazları için kırtasiyeden aldığımız yuvarlak küçük etiketleri kullanarak maskeleme yapmak için maket bıçağımızın ucuyla tamponun üzerine yerleştiriyoruz.

Maske olarak kullanacağımız etiketi yuvarlak tampon yüzeyinde tam ortalıyarak fırçamızın sapının ucuyla bastırarak beyaz boya atımına hazırlıyoruz.

Beyaz boya atımında tamponun alt kısımlarına beyaz boya sıçramamsı için kartondan şablon hazırlıyoruz

Tampon kenarlarına beyaz boyamızı atıyoruz. Hazırladığımız karton koruyucular alt kısımlara boya gitmesini önlüyor.

Beyaz boya atımı tamalanınca biraz kuruması için bekleyip maket bıçağı ucuyla etiketin kenarlarını dikkatlice kaldırıyoruz.

Ucunu kaldırdığımız etiketi cımbız yardımıyla tamamen kaldırıp alıyoruz.

Tamponların siyah ve beyaz boyama işlemi, istediğimiz gibi iyi sonuçlanıyor.

21. BÖLÜM

Saygıdeğer modeltrenciler, konumuzun 30 numaralı mesajı, 19. Bölümünde pirinç plaket yapımlarıyla ilgili açıklamalarda bulunmuştum. Bu açıklamalar içinde fotoğrafını yayınladığım plaketçi arkadaşımız önümüzdeki hafta içinde bu çalışmaları yapabileceğini bildirmişti.

Başka bir plaketçi arkadaşımıza da uğrayıp ona da sipariş vermiştim. İşte bu gün; ikinci gittiğim plaketçi arkadaşımız Salih Bey konuya gösterdiğim olağanüstü hassasiyetten etkilenmiş ki  bu gün (Pazar günü) beni telefonla arayarak saat 14.00 gibi gelip plaketlerini alabilirsin demiştir.

Bu sevindirici haber üzerine, ailemizle yapacağımız pazar günü gezmemiz için evden ayrıldığımızda bu arkadaşımızın atelyesine uğrayarak plaketleri aldık. Gece eve döndüğümüzde, maketimizin markizi üzerinde deneme çalışması yaparak bu plaketeleri sizlerle paylaşmayı istedim.

Plaketler bakalım nasıl olmuş ?

TCDD pirinç plaket takımlarımız. Üzerlerinde vernik parlak olarak atılmış. 1/35 ölçülerinde 0.40mm Kalınlığında asit indirme yöntemiyle çalışılmış ve kenarları kıl testere ile kesilmiş olan ilk TCDD maket pirinç plaketeleri

Kenarlarında vernik akıntıları ve ''TCDD'' plaketinin sol kenarı biraz kalın olmuş durumdadır. Vernikler zımpara ile temizlenip kalın kenar da eğe ile düzeltilerek uygun hale gelebilecektir.

Markizin sol yanına siyah boya yerine geçecek geçici bir renk vermek isteğiyle siyah vinil malzeme kapladım. Bu siyah zeminin üzerine TCDD plaket takımlarını yapıştırdım. Plaket üzerine atılmış parlak verniğin üzerine mat vernik atarak görünümü daha net hale getirmeye çalıştım. Bu arada plaket kenarlarında gerekli düzeltmeleri de yapmayı ihmal etmedim.

Fotoğraf çekiminde tam karşıdan ne de olsa metal pirinç parlama yapmaktadır.

Işığın direk gelmesini önlemek amacıyla birz çaprazdan fotoğraf çekimi yaparak plaketleri  daha net göstermeye çalıştım.

Markizi biraz daha çapraz hale getirerek plaketerin kalınlığını göstermeye çalıştım. Görüldüğü gibi 0.40 mm lik plaketler zeminde pak fazla kalın durmamaktadır.

Diğer arkadaşımız plaketçi Remzi Bey' den gelecek plaketleri de inceleyeceğiz ve uygun olanı seçip maketimiz üzerinde kullanacağız.

Şu andaki sizlerle paylaştığım plaketler, bana fena olmadı gibi geldi. Maketteki  plaketlerin pirinç olmaları gerçek lokomotiflerdeki gibi görünüme daha iyi değer katacağa benzemektedir.

22. BÖLÜM

Bu bölümde lokomotifimizin tekerleklerini, TCDD' de kullanılan Br 52'lere özgü boyama şekli ile renklendirme çalışmaları yapacağız.

Her zaman yaptığımız gibi önce incelememizi yaparak çalışmalara başlıyoruz.

Maket yapım planımızın 16. ve 17. bölümündeki parçaları tespit ediyoruz.

Tekerlek yapımına ilişkin parçaları, plastik taşıyıcıdan keserek çıkarıp, gerekli tesfiye işlemlerini yaparak boyama işlemine hazır hale getiriyoruz.

TCDD 56548 Br 52'nin tekerlek boyamasını, çektiğimiz fotoğraflardan inceleyerek,  boyama konusunda bu fotoğrafların bize kılavuzluk etmesini sağlayacağız.

Matris tekerleği, diğer dört tekerlekten farklı bir yapıya sahip. Tekerlek göbeğinden dıştaki çembere bağlanan uzantıların üstündeki ağırlık parçası neredeyse tekerleğin yarısına yakın bir alanı kaplamaktadır. Bu parça kırmız rekte olup çeber kısmının dış yüzeyleri beyazdır.
Tekerlek içindeki göbek-çember arası uzantılar siyah renklidir.

Burada dikkatimizi çeken en önemli özellik Alman Demiryolları'na ait Br52'lerde ise tekerlekler tamamen kırmızı renklidir.

İlyas Şıklar Bey'in yolladığı DB' ye ait Br 52 tekerleklerinin kırmızı olduğunu gösteren fotoğraf

Alman Demiryollar'ının yenileştirdiği bu Br 52 çalışır durumda ve kullanıldığı yıllara ait özgün renkleriyle turistik amaçlı kullanılmaktadır.

Maketimizin yapım planı yanında boyama şeması da verilmektedir. Bu şemada da görüldüğü gibi ''DB'' Br52 buharlı lokomotiflerine özgü, tekerlek ve alt şasi tamamen kırmızı renklidir.

TCDD' deki tekerlek boyama şekli Matris tekerleğin dışındaki diğer 4 tekerlekte de aynıdır. Ancak 4 tekerleğin yapısı birbirlerinin aynısı olarak göbek-çember arası uzantılar üzerindeki ağırlık parçası Matris tekerleğindendaha küçüktür.

Tekerlek sayılarını belirtir iken, lokomotifin bir kenarda bulunan tekerlek dizilimi sayısını dikkate alarak açıklama yapıyoruz.

TCDD' de kullanılan Br 52 buharlı lokomotiflerinin, birkaç adetiinin fotoğraflarından tekerlek boyama şekillerini inceleyelim!




Bu fotoğraf Uşak Depo'da çekilmiş. İlginç bir tesadüf BR57 ile Br52  karşı karşıya gelmişler birbirlerini selamlar gibi poz vermişler. Her iki lokomotifin tekerleklerindeki renkler bizlere TCDD'ye özgü buharlı lokomotif tekerlek renkleri hakkında fikir verebiliyor.




Bu fotoğraftaki Br52' de çalıştığı yıllarda çekilmiş. Ancak boyaları kullanımdan dolayı isin de etkisiyle iyice kararmış. Yinede tamponlar arasındaki parça ile tekerleklerin kırmızı boyaları dikkatli baktığımızda seçiliyor. Buharlı lokomotiflerin TCDD' de hizmette olduğu yıllarda lokomotifler bakım çalışmalarında bu kirlerinden arındırılarak tekrar boyanarak hizmete devam ediyorlardı.




Bir başka Br 52 hizmetten yeni alınmış ve anı olarak istasyon kenarında bekletiliyor.

Fotoğraf: Jean-Patrick arşivinden

Maketini yaptığımız TCDD 56523 Br52 hizmetten alınıp Çamlık Buharlı Açık Hava Müzesi'ne getirildiği andaki görünümü

Manisa tren istasyonun yanında bulunan bir başka Br 52.

Fotoğraflardan da görüp incelediğimiz TCDD Br 52 lokıomotiflerinin alt şasi siyah ve bunlara bağlı akslardaki tekerleklerin boyamasında da tekerin çemberinin üst yüzeyi beyaz, göbek çember bağlantı uzantıları siyah ve bu uzantılar üzerindeki ağırlık parçaları kırmızı renklidir.

Tekerleklerimizi biz de bu özellikleri dikkate alarak boyayacağız.

23. BÖLÜM

Bir önceki bölümde, TCDD' de kullanılan Br 52 Lokomotifinin tekerleklerin üzerindeki renklerini incelemiştik. Bu incelemele doğrultusunda boyama işlemlerine başladık.

Boyama öncesi, tekerleklerin üzerindeki boya tutuculuğunu önleyecek parmak uçlarımızdan kaynaklanan yağların temizlenmesi için deterjanla yıkayıp boyamaya hazır hale getiriyoruz. İlk önce tekerlek kenarlarındaki beyaz ve buna bağlı olarak tekerlek göbeklerindeki kırmızı boya için beyaz boya atıyoruz. Kırmızı rengin kendini otaya çıkarması için mutlaka alt zemin beyaz olmalıdır. Ayrıca bir karton üzerine bantla tutturduğumuz tekerlek üzerine ağırlık olarak kullanılan parçaları da beyaza boyuyoruz.

Beyaz boyadan sonra tekerlek göbeklerine kırmızı boya atımını , kartondan hazırladığımız şablonu koruyucu özellikte kullanarak gerçekleştiriyoruz.

Beyaz ve kırmızı boya sonrası tekerlek içlerinde teker çemberi+göbek bağlantılı çubuklarına fırça ile siyah boyayı uyguluyoruz. Tekerlek kenarlarında airbrush ile attığımız bayaz boyayı korumak için ''Maskol'' denilen sıvı maskeleme malzemesiyle tekerlek kenarlarındaki beyaz
boyayı kapatıyoruz.

İnce fırça ile siyah boyayı, tekerlek içlerinde (ön ve arka yüzeyde) sürüyoruz. Siyah boya işleminden sonra tekerleklerin raya temas ettiği yerleri metalik boya ile boyuyoruz.

Metal rengini de karışım renk olarak kullanıyoruz. Metalik çelik rengine biraz siyah boya katarak aşırı parlaklığını alarak metalin oksitlenmiş etkisini vermeye çalışıyoruz.

TCDD kullanılan Br 52'lerdeki tekerlek yapısında 4 ayrı renk bulunmaktadır. Bizde bu özelliğe uygun olarak sırasıyla beyaz, kırmızı, siyah ve metalik boyaları işledik. Tekerleğin önden görünüşü ile uyguladığımız renklerin tekerlek üzerindeki görünümü.

Çapraz görünümüyle tekerlek üzerinde metal rengin görüntüsünü bu şekilde vermeye çalışıyoruz. Tekerleğin metal renginde raya temas eden kısımlarını daha parlak ray arkasında kalan kısımları siyah boya ile eskitme yaparak ton farkını ortya çıkarıyoruz.

Örnek olarak 1 tekerleği boyayıp kontrol amaçlı lokomotif şasisi üzerine geçici takarak nasıl bir görüntü verdiğini kontrol ediyoruz.

Şasi üzerinde tekerleğin çapraz açıdan görünümü ile metalik boyanında kontrolünü yapıyoruz. Diğer tekerleklerin boyama işlemleri ile çalışmamıza devam ediyoruz.

Paylaşım dediğimizde Jean-Patrick arkadaşımızdan söz etmek istiyorum. Kendileri de bu konuyu takip ediyor ve çalışmalarımla ilgili gerekli uyarılarda bulunuyor. Markizdeki bir parçanın ters yapıştırdığımı özel mesajdan bildirmişti. Bu uyarıyı dikkate alarak gerekli müdahaleyi yaptım.

Jean-Patrick dostumuza buradan teşekkürlerimi iletiyorum. Jean-Patric'in bu güzel davranışı paylaşımcılığa güzel bir örnek teşkil etmektedir.

Markizin kontrol panosu arkasındaki parçayı ters yapıştırmışım. Jean-Patrick bu durumu fark edip bana bildirdi. Ben de yapıştırdığım bu parçaları tekrar söktüm.

Hazır parçaları sökmüşken fark ettiğim diğer bir ayrıntıyı da inceleyip gerekli işlemi yaptım. Markiz dışında pencere altında bulunan alanda, makette verilen parçada açıklık bulunmakta. Oysa bizim TCDD Br 52'lerde bu parça bütün yapılmış. Macunla dolgu çalışması yaparak, yarık kısmı doldurduk. İçeride boya öncesi macunlanması gereken yerleri hazır parçalar sökülmüş iken macunladık. Parçalarımızı içten boyayıp tekrar birleştireceğiz.

Daha önce bildirdiğim ikinci plaketçiden de bu sabah maketimizin plaketlerini aldım. Bu çalışmalar ilk aldığım çalışmalardan daha iyi çıktılar. 1/87 ölçek için deneme çalışmaları yapılmaktadır. Sonucu ben de büyük bir merakla bekliyorum.

Saygıdeğer modeltrenciler bir küçük ayrıntıyı daha sizlere bildirmek isterim. Üstteki mesajımızda Ay+Yıldız plaketlerinin kenarlarında pirinç malzeme göze çarpmaktadır.Fotoğraflarını incelediğimiz bazı Br 52'lerde bu pirinç dökümün kenarları bulunmamaktadır.

Zaman içinde lokomotifler üzerinde parçalar değiştirildikçe malzemelerde de farklılık olabiliyor. Küçük plaket yapımında  zemine verilen kırmızı boyanın akmaması için mecburen kontur atmak gerekiyor. Ancak bu yaptığımız çalışma aynı zamanda geçmiş yıllarda kullanılan plaket
ile de örtüşüyor. Aşağıdaki fotoğraf bu durumun bir kanıtıdır.

Manisa Tren İstasyonu'nda bulunan Br52 TCDD 56507'ün Ay-Yıldız plaketi, konturlu pirinç döküm malzemeden yapılmış ve bu şekilde kullanılmıştır. Bir çok buharlı lokomotiflerde de geçmiş yıllarda aynı özellikteki plaketler kullanılmıştır

Bu küçük ayrıntıyı da sizlere aktarmak istedim.

24. BÖLÜM

Maket çalışmamızda bu gün sabah tekerlek boyamalarıyla çalışmamıza devam ettik.



Lokomotifin kazan altı şasiye bağlı tekerlekleri 4 ayrı renk olmak üzere boyadık. Boyama işlemlerinden sonra parlak vernik attık. Parlak vernik atmamızın nedeni; şasi zemini siyah boyanın mat olması kullanım esnasında kirlenen tekerleklerin sık sık boyanarak kullanılmasından dolayı bu etkiyi vermek içindir. Maket tamalmandığında genel görünme bakıp görünümde değişikliğe gidilebilinir. Eskitme dozu daha sonra ayarlanacaktır.

Not: Siteye aktarılan fotoğraflarda bazen kırmızı renk bozuk gibi görülmektedir.

Tekerlekleri şasi üzerine geçici yerleştirerek görünüm kontrollerini yapıyoruz.

Şasi üzerine büyük silindiri de yerleştirerek tekerleklerin konumunun genel görünüşünü ile sağ ve sol yönlerden kontrol ediyoruz. Hava depoları TCDD Br 52'lerinde  dış yüzeyler kırmızı olup gövde ortası siyah olduğundan bizde bu özelliğe sadık kalacağız. Depoların orta kısımları siyaha boyanacaktır.

Jean-Patrick'in uyrısıyla macunladığımız pencere kenarındaki yarık kısmını macunlamadan sonra zımparalayarak düzleştirdik. Böylece küçük bir ayrıntıyı da çözümledik. Teşekkürler Jean-patrick

Maketimizin markiz dış yan yüzlerindeki gerekli tadilatlar yapıldı.

25. BÖLÜM

Saygıdeğer modeltrenciler, parçaların daha iyi görünümlü olabilmesi için boyama işlemlerine katkı yapmak gereğini duyarak bu bölümümüzde kuru pastelle bazı müdahaleler yaparak çalışmamızı sürdürüyoruz.

Çalışmamıza maketin şasi kısmından başlıyoruz.

Lokomotifin silindir kutusunu inceleyip, burada siyah boya üzerine ne tür bir renklendirme yapmak için araştırma yapıyoruz.

Fotoğraflardan görüldüğü gibi silindir kutusunun alt ve üst pistonların çıktığı daire biçiminde görülen yerleri döküm olduğundan silindir kutusundaki saç malzemeden farklı tonda renk vermektedir. Buralarda da bizim bu etkiyi yansıtmamız iyi olacaktır.

Silindirlerimiz siyah boyalı ve üzeri mat verniklenmiş konumda görülmektedir.

Kızıl renkli kuru pasteli zımpara kağıdı üzerinde toz haline getirerek silindir üzerindeki parça üstüne fırça ile sürüp alanı kaplıyoruz.

Kızıl renkli pastelin üzerine siyah kuru toz pastelide yedirerek kulak temizleme pamuğuyla siliyoruz.

Silinir kutusunun üzerinde bulunan kapakları da daha iyi belirginleştirmek için gri ve siyah kuru toz pasteli bu girintili yerlere fırça ile sürüyoruz. Zemin siyah olduğundan ters renk uygulaması yapıyoruz. Eğer zemin siyahın dışında olsa idi toz pasteli siyah olarak bu parça
üzerine uygulayacaktık.

Yine kulak temizleme pamuğ ile fazlalıkları alarak girinti olan kısımlarda toz pasteli bırakarak paçalar arasındaki ayırımı belirginleştirmeye çalışıyoruz.

Maketimiz üzerinde deneme olarak yaptığımız kuru toz pastel çalışmanın silindir kutusu ve şasi dibindeki bağlantı tyerlerinin görünümü. Budan sonra şasinin diğer kısımarına  bu işlemi devam ettirerek şasi bütününde parçaların daha iyi görünümlü olmasını sağlayacağız.

26. BÖLÜM

Lokomotifin depolarını inceleyerek çalışmamızı sürdürüyoruz.

Fotoğrafta görüldüğü gibi depoların boyları farklılık göstermektedir. Biri uzun diğeri depo kısa olarak yapılmıştır.

Renkleri ise depoların her iki baş kısımları kırmızı orta gövdesi ise siyah boyalıdır. TCDD' de kullanılmış tüm Br 52' lerdeki hava depoları renklerinde aynı özellik vardır.

Maketimizin hava depolarını bizde lokomotife özgü olacak şekilde boyuyoruz. Boyadığımız depolar üzerinde hatların daha belirgin olması için kuru toz pastel uygulamsı yapıyoruz.

Kazan altı şasi üzerindeki  siyah boyanın ham halindewn kurtarılıp boyalı metal etkisi vermek amacıyla eskitme ve kirletme çalışmalarını kuru toz pastelle vermeye çalışyoruz.

Lokomotif şasinin baştan markize doğru olan kısmını pastelle işlemeye başladık. Şaside punto, somun, makas ve şasiyi oluşturan metal tabakaların daha belirgin olması için çalışma yapıyoruz. Fotoğrafın üstündeki görüntü işlediğimiz kısımları gösteriyor. Alttaki kıım ise daha
işlenmemiş siyah boyalı kısmı göstermektedir. Aradaki görünüm farkını da böylece kontrol ederek çalışmamızı sürdürüyoruz.

27. BÖLÜM

Lokomotifin şasinde dış kenarın birini tamamlayınca iç kısmına da aynı kuru toz pastel ile eskitme çalışmalarını devam ettiriyoruz.

Şasinin içkısımları dış yüzeyine nazaran daha oksitlenmiş konumdadır. Dışa bakan yüzeylere ara, ara bakım yapılarak üst boyama yenilenir. Ancak iç kısımlar zaman içinde oksitlenmeyle karşılaşarak dış yüzeylere göre gözden uzak konumda olduklarından boya yenilemeleri pek
sık olmaz. Bu yüzden kalın saç ve demir olan kısımlar oksitlenmeye başlar.

Yukarıdaki özellikleri dikkate alarak, biz de iç kısımlarda biraz da oksit etkisini arttırarak oksit rengini vermeye çalışacağız. Oksitlenme; hepimizin bildiği paslanma diye tabir edilen olaydır.

Pas rengine yaklaşık osit sarı ve açık kahve renklerini karıştırarak iç kısımları renklendirmeye başlıyoruz. Dış yüzeylerede yapığımız renk bu sefer iç kısımda daha farklı oluyor. Yayların veya başka deyişle makasların iç kısımları ve alt yüzeylerini açık tonlamalarla hafif toz pasteli yedirerek çalışıyoruz. Fırçamızla sürdüğümüz toz pasteli fazlalıklarını sıyırarak alıyoruz.

Esasında maketimizin alt kısımları görülmemektedir. Ancak bu olaya girdik birkere! elimizden geldiğince görünen, az görünen veya hiç görünmeyen kısımları  mutlaka işlememiz gereğini duyarak burada da ayrıntıya girmekten kaçınmıyoruz. Pas etkisini verebilmek için biraz daha
tonlamayı arttırmak için işlemlerimize devam ediyoruz.

Lokomotifin gerçeğinin fotoğraflarından incelememizi yaparak oksitlendirme işlemlerine örnek alarak çalışmamıza devam edeceğiz.

Lokomotifin alt kısmında makas ve şasinin demir saç aksamının oksitlenmiş renkleri görülüyor.

Diğer bir açıdan yine makas ve diğer metal aksamın pas görüntüleri

Kazan altından şasinin iç kısmına doğru bakıyoruz. Aksların bulunduğu açıklığa eğilip şasiye bağlantı yerinde inceleme yapacağız.

Aks ve şasi bağlantısının bulunduğu alandan pas etkilerini ve renklerini görüyoruz.

Lokomotif şasi iç kısımlarının fotoğraf incelemelerinden sonra örnek aldığımız pas etkilerini maketimizin şasi iç kısmında vermeye çalıştık.

Şasiyi ters çevirip alttan görünümünden; yaptığımız oksitlendireme çalışmalarından bir kesit görünümünü veriyoruz.

28. BÖLÜM

Çalışmamıza şasinin önündeki tamponların bulunduğu alanın boyanması ve tamponları montaj ile devam ediyoruz.

BR 52'nin tamponlarının altındaki alınlığın önü, sağ-sol kenarları kırmızı renkli olup üst ve altı siyahtır. Alman BR 52' lerinde ise bu alanlar tamamen kırmızı renklidir. TCDD'nin  BR 52'lerini renklendirme özelliğini dikkate alarak boyamamızı yapıyoruz.

Tamponları daha önce boyadığımız için alt kısımdaki kırmızı rengi airbrush ile boyayarak tampoları yerlerine yapıştırıyoruz. Buarada şasi üzerinde fren silindir kolları ve tırvar kolunun bağlandığı yerde kırmızıya boyanıyor. Hava depoları da yerlerine yapışıtırlıyor.

Sırada tekerlekleri yerlerine yapıştırma işlemleri var. Tekerleklerin konumu sağ ve solda farklı olacağından, elimizde bulunan 1/87 ölçek BR 52 modelinin tekerlek duruşlarını inceleme ile bu işlemi yapmaya çalışıyoruz.

Yaptığımız 1/35 ölçek BR 52 maketinin tekerlek dizilimindeki görünümünde, göze daha uygun görünmesi açısından 1/87 BR 52 modelin sol taraftaki biyellerin tekerlek bağlantılarında 5 tekerleği birbirine bağlayan en uzun biyeli en alta getirerek incelemeye alıyoruz.

1/87 BR 52 modelinin tekerlek konumunu hiç değiştirmeden sağ tarafını çevirerek o andaki tekerlek ve biyellerin görünümünü inceliyoruz.

Gerçek lokomotiflerde de buharlı lokomotif modellerinde de biyel ve tekerelek bağlantılarıyla lokomotifin hareketi aynı olmaktadır. Bu duruma göre; bir taraftakı tekerlek dizilimlerinin diğer taraftaki tekerlek dizilimlerine göre 1/4 oranında tur farkı bulunmaktadır.

Biz de bu özelliği dikkate alarak, maketteki tekerlek dizilimlerini yapacağız.

Fren pabuçları, tekerleklekler yerlerine konulduktan sonra yapıştırılması gerekmektedir. Önceden boya ve eskitme yaptığımız fren pabuçlarından bir tanesini tekerleklerin yapıştırma işelminden önce yerine yapıştırarak, tekerlek fren pabucu bağlantısı ile ilgili kontrolümüzü
yapıyoruz.

Tekerlekler üzerine geçici koyduğumuz biyelle tekerlek dizilimini kontrol ediyoruz. Daha sonra bu biyel boyanarak yerine yapıştırılacaktır.

1/87 ölçekteki modelden örnek alarak 1/35 ölçekli maketimizin tekerleklerini geçici olarak biyele takıp şasi üzerine hepsini bir düzende yapıştırıyoruz.

Tekerlekler şasi üzerine yapıştırıdıktan sonra  biyel tekerlekler üzerinden çıkarılarak fren pabuçları takılıyor.

Maket lokomotifimizin diğer yanında ki tekerlek dizilimleri ve fren pabuçları da yerlerine yerleştiriliyor.

Fren pabuçlarının takılma işlemi bittikten sonra tekrar kontrol amaçlı biyeli takıyoruz. Bu işlemi tekerleklerin konumunda bir kayma olmaması için tekrarlıyoruz.

Fren takımlarını oluşturan şasi altındaki diğer bağlantı parçalarını yerlerine yapıştırıyoruz.

Şasi altındaki fren bağlantı kollarını da boyayarak metal oksitlenmesi görünümünü kuru toz pastel uygulamasıyla vererek bu bölümdeki çalışmamızı tamamlıyoruz.

Çalışmasını yürüttüğümüz BR 52 maketinin kitinde kesik tenderin kömür deposunu oluşturan bölümü, TCDD' de kullanılan BR 52'lerin tenderlerindekine göre kısadır. Daha doğrusu TCDD hizmetinde çalışmış olan BR 52'lerin hemen hemen hepsindeki kesik tenderlerin kömür
depoları daha uzundur. Bizde bu durumu maketimize yansıtmak istedik.

İzmir'e yakın bir il olan Manisa istasyonunda bulunan kesik tenderli BR 52'nin daha önce çektiğim fotoğraflarının, tender çalışmasında yetersiz olduğunu görerek daha çok detay fotoğrafı almak için bu gün sabah (12 Nisan'08) erkenden Manisa'ya giderek 56507 plaket  numaralı TCDD BR 52'si üzerinde oldukça inceleme ve araştırma çalışmaları yaptım.

Aşağıda; Jean-Patrick'in fotoğraf arşividen kesik tenderli Br52'lerden örnek fotoğraflarla da açıklamaları sürdüreceğim.

Manisa tren istasyonunun Balıkesir istikametine doğru sol tarafta bulunan 56507 plaket numaralı BR52 Buharlı lokomotif

Bu gün Manisa istasyonunun yakınında bulunan BR 52'nin fotoğraf çekimine gittiğimde; lokomotifin boyasının yenilenmiş olduğunu gördüm. Daha önceleri oldukça bakımsız ve ilgisiz olarak bırakılmış bu lokomotifi belki de bulamama endişem bile vardı. Bir an önce gidip, belki
yakın zaman sonra kaldırılabilir korkusunu da duyarak fotoğraf çekimi yapmayı uygun gördüm. Hava şartları da tam fotoğraf çekimine uygundu. Kapalı olan hava da fotoğraflama yapmak detayları daha net elde açısından oldukça iyi sonuç vermektedir.

Bu havayı yakalayınca 292 fotoğraf çekimi yaptım. Kit içinden çıkmayan parçaların fotoğraf ve ölçülendirmelerini yaparak yapacağım ek parçalar için iyi kaynak toplamış oldum.

56507'nin kesik tenderli olarak faal durumdaki fotoğrafı. Duman deflektörlü BR52 görünümü ile beni oldukça etkilemektedir.

Tender özelliğini araştırmada yararlandığımız 56516 plaketli TCDD'nin Br 52'si Fotoğrafta görülen beyaz at ile demir at diye bilinen buharlı lokomotifin ilginç görünümüne tanık oluyoruz.

56518 plaket numaralı BR 52 ters konumda bize tenderinin yapısını çok iyi gösteriyor.

Hizmetten çekilmiş karların altında oldukça bakımsız duran 56547'nin tenderi  yapacağımız tender tadilatında görünüm olarak bize fikir veriyor.

56507'nin tender görünümde, kömür deposunun uzunluğu maketimizdeki konumuna göre dikkatimizi oldukça çekmektedir.

56507 Tenderi tam karşıdan foğraflaıyarak kömür deposu uzunluğunu gözlemliyoruz.

Lokomotifin üzerine çıkarak tanderin kömür deposu bölümünü öçlçüyoru. Uzunluk:480cm olduğuna göre maketimiz 1/35 ölçek olduğundan bu ölçğe göre bizim yapacağımız ek parça ile makette bu uzunluğun 13.71 cm olması gerekmektedir.

Tenderdeki kömür deposunun dibinden, tender su deposunun üstündeki son noktaya kadar olan uzunluğuda ölçüyoruz. Burası de 225cm geliyor. Bu mesafede makette yaklaşık olarak 6.42cm gelmektedir.

Tenderimizin kömür deposunun şu andaki görünümü

Tenderde yapılacak ek parçanın resim olarak görünümü. Makette tender kömür deposu yaklaşık 4cmm plastik parçalarla uzatılarak TCDD'ye özgü tender yapısı oluşturulacak.

Tenderin üzerinde yapılacak bu ekleme ile tender, alışageldiğimiz daha dolgun bir görünüme kavuşacak. Birçok Br 52 kesik tenderli fotoğraflarından gördüğümüz kadarıyla tenderin bu şekli ile kitte verilen daha kısa görünümlü kömür depolu tender beni rahatsız etmekteydi.

Tender üzerinde gereken düzenleme yapılarak TCDD'ye uygun tender yapısı ortaya çıkacak. İnceleme ve araştırmalarımız diğer parçalar üzerinde de yapılmış olup, sırasıyla lokomotifin üzerinde parça inceleme ve ölçülendirme çalışmalarımızla paylaşıma devam edeceğiz.

29. BÖLÜM

12 Nisan '08 Cumartesi günü Manisa istasyonu yakınında bulunan 56507 TCDD BR 52'de yaptığımız inceleme ve ölçülendirmeye göre TCDD' ye ait kesik tenderlerde görülen uzatmalı kömür deposu özelliğine göre, maketimizdeki tendere ekleme çalışması yapıldı.

Plastik levhalardan daha önce saptadığımız ölçüde parçalar keserek çalışmamıza başladık. Kitten çıkan tender kömür deposu parçasına 4cmm uzatma yapmak için iki adet sağ ve sol taraf için 4cm uzunluğunda parça kestik. Yükseklik ise aynı olduğundan tenderdeki kömür
deposu plastik parçanın yüksekliği kadar,eklenecek parçaların  yüksekliğini ayarladık.

Ekleme yaptığımız bölümün görünümü. Yapıştırıcı tam kurumadığı için macunlama yapamadık. Daha sonra macunlama yapılarak, gerekli düzeltmeler yapılacak.

Tenderin karşıdan görünümü. Yeni yapılan eklemenin kenarlarına destek amaçlı olmak üzere aynı gerçeğindeki gibi sağ ve sola ikişer adet ''L''  biçiminde dikme şeklinde plastikten parça yapılarak ilave edilecek.

TCDD BR 52 56523 lokomotifinin tender maket yapımına devam edeceğiz.

30. BÖLÜM

Tender ek kömür deposu yapımına devam ediyoruz.

TCDD BR 52 buharlı lokomotiflerinde kömür kapasitesini arttırmak amacıyla kesik tenderlere ek yapılmıştır. Biz de bu özelliğe uyrak tender kömür deposuna ekleme yaptık.

Ancak karşımıza bir sorun çıkacağı belliydi! Bu sorun kit içinden çıkan plastik parçalarda maketin kömür deposu kalıbına kömür görünümü işlenmişti. Bizim yaptığımız ek parça çalışmasında; oluşturduğumuz yeni bölümde kömür görünümünü vermemiz gerekiyordu.

Düşünüp pratik bir yöntem bulduk. Orta kalınlıkta bulgur tanelerin, kitin içinden çıkan kömür görünümlü parçadaki kömürlerin yapısına uygun ölçülerde olduğunu tespit edip ek yapılan bölüme ve  plastik kömür görünümlü alana dengeli bir şekilde bulgur tanelerini yapıştırdık.

Yapıştırma işleminde ''peligom'' yapıştırıcı kullandık. Bu yapıştırıcı tüm bulgur tanelerini iyi bir şekilde tutturmuştur.

Bulgurlaraın yapıştırma işleminden sonra yapıştırıcının kurumasını bekleyip, bulgurların kömür rengine boyanması için siyah boyayı, fırça ile  girinti ve çıkıntılara yedirerek boya işlemini gerçekleştirdik.

Tender kömür deposunun eklenmiş parçasıyla birlikte kömürlü görünümü.

Ek yapılan bölüme dışarıdan destek ''L'' biçimi dkmeleri yapmak için plastik parçalardan yararlandık. Ortada bulunan dikmenin boyu yeni yapılacak dikmelerin boylarıyla aynı olduğundan kitteki orta dikmenin boyunu şablon olarak kullanarak çizdik ve yeni yapılan ek bölüme gerçeğinde destek amacı ile takılmış bu parçaları bizde maketimizin, dış yanlarına fotoğrafları inceleyerek uygun yerlere yapıştırıyoruz

Plastik levhadan keserek çıkardığımız parçaları uygun olan yerlere yapıştırdık

Tenderin ek bölümüne sağına ve soluna olmak üzere 4 Adet dikme yapılıp yapıştırılmıştır.

Tenderin diğer bir açıdan çekilmiş fotoğrafta, ek dikmeleri ve yeni yapılmış kömür yapısını gözlemliyoruz.

Böylece tender kısmındaki ek parça çalışmasını tamamlıyoruz. Tenderin diğer parçaları ve bütününü boyama çalışmalarımızla BR 52 maket yapımına devam edeceğiz.

31.BÖLÜM

Lokomotifin tenderinin akslarının bulunduğu şasi kısmını geçici monte etmiştik. Boya, eskitme ve sabitleme için parçaları tekrar ayrıştırdık.
Şasinin iç kısmında fren pabuçlarını yapıştırarak,  şasi toplama çalışmalarını başlatıyoruz.

Şasinin sağ ve sol yan parçaları üzerindeki yayların, kendi aralarındaki birleşimini yaptıktan sonra gövde üzerindeki yerlerine yapıştırıyoruz.

Şasi iç kısımlarını airbrush ile siyaha boyuyoruz. Boya işlemini dış yüzeylerde de devam ettiriyoruz. İç ve dış kısımların yapıştırma öncesi
boyanıp gerekli eskitmeler yapılarak parçaların birleştirilmesinin sebebi: Tender şasi içini oluşturan parçaların çok sıkışık bir durumda olamalarından dolayı rahat boya ve eskitme yapılamayacağından kaynaklanmaktadır.

Boyadığımız bu parçaların, boyası kuruduktan sonra eskitme ve kirletmeler yapılacaktır.

Sıra geldi tenderin boyanmasına! Tender de kademeli boya yaparak sonuca gideceğiz.

Boyamanın  iyi netice vermesi için acele etmeden, parçaların uyumuna göre yapıştırma işlemlerini yaparak boyamayı sürdüreceğiz.

Tenderin üst kımınıda ek yerlerinin kapatılması ile birlikte, kömür görünümünü, ek yapılan alanlada bütünleştirerek boyasınıda yapıp çözümlemiştik. Kömür deposunun yan yüzeylerinin ek kısımlarıyla birlikte boyamasını yaparak tenderdeki 2. aşama boyamayı gerçekleştiriyoruz.

Şasi kısmında boyamanın bir bölümünü gerçekleştirdik. Aksların tekerlekleri üzerinde dıştaki yüzey kenarları beyaza boyanacak. Ayrıca tekerleklerin raya basan kısımları metalik renge boyanacak. Tenderin alt gövde boyaması, tüm yapıştırılacak parçaların işlemi bitikten sonra
boyama yapılacak.

Tenderin tüm gövdesi mat siyah olacağından, kömürlerin daha belirgin olması ve siyah boya görünümü içinde gözün ayırd etmesi açısından kömürlerin üzerine parlak vernik attık.

Şasi parçalarının içi ve dış kısımlarında kuru toz pastel ile eskitme çalışmaları yapılarak maket çalışmamıza devam edeceğiz.

Jean-Patrick Bey, uyarınız için çok teşekkürler.

Bu fren ile ilgili ölçülendirme ve incelemeyi yaptım. TCDD'ye özgü bu fren silindirini yaparak tendere ekleyeceğim.

2. TCDD Küvet tenderli K52 maket çalışması planları yapılmaktadır. 3. modeltrenciler aktivitesine yetiştirilmek üzere 2 ayrı özelikte TCDD K52 Buharlı lokomotifi çalışması yapılacaktır.

Bu maket çalışmasına başladığımda; kit içinden çıkan kesik tenderin yanında  bir de küvet tenderli K52 çalışabilseydim diye içimden geçirmiştim. Nihayet küvet tender parçalarını da temin ettim.

Böylece TCDD'nin gözde lokomotifi K52'nin 2 ayrı özellikteki maketini yapmış olacağım. Biri yapımını sürdürdüğüm 56523 kesik tender diğeri 56507 küvet tenderli aynı zamanda kanatlı olarak bilinen duman deflektörlü olacak. Her iki lokomotifin maketi için pirinç plaketlerini de önceden hazırlamıştım. Her iki maket bittiklerinde bir tren modelcisi olarak bu iki güzide lokomotifin maketlerini seyretmekten büyük keyif alacağım.

32. BÖLÜM


Saygıdeğer modeltrenciler, 2 adet BR 52 maket yapımı çalışmalarına yönelik araştırma ve inceleme çalışmalarımızda sürmektedir.

2.olarak yapacağımız,  TCDD 56507 kanatlı buharlı lokomotifi yapımı  TCDD'de kullanılmış kanatlı buharlıların fotoğraflı araştırmasını yaparak çalışmalarımıza devam ediyoruz.

Jean-Patrick'in bana yollamış olduğu BR52 fotoğraf arşivinden seçtiğim fotoğrafları belge olarak sunuyorum.

TCDD KULLANILMIŞ KANATLI K52'LER

56502  İstanbul Halkalı İistasyonu.

56503 İzmir Alsnacak Gar

56504 İzmir-Aydın demiryolu hattı  Şirinyer istasyonu öncesi Yeşildere rampasının son nokta

 56507 İzmir -Aydın demiryolu hattı Ortaklar istasyonu

56508 Uşak depo

56509 İzmir Alsancak Gar

56510 Sivas-Erzurum bölgesi Demirkapı mevki

56527 Balıkesir İstasyonu


Fotoğraf incelemelerimize göre;TCDD kullanılmış K52'lerin duman deflektörleri diğer bir deyişle kanatları, Alman Demiryolları'nda kullanılanlardan farklı olarak TCDD'ye özgü bir şekildedir. Bizim yaptığımız maket kitinin içinden bu kanatlar savaş lokomotifi yapısına uygun olarak farklı  çıkmaktadır. Dolayısıyla Alman Demiryolları'nda sivil olarak kullanılan BR52'lerde farklıdır.

Bu duruma göre bizde lokomotif maketimize yeni bir çalışma ile kanat yapacağız. Bu çalışmayı görüntülü olarak sizlerle paylaşacağız. Aradaki farkı görme açısından, Almanya'da nostalji amaçlı kullanılan BR52'nin fotoğrafında görülen duman deflektörleri

Dikkat ettiğimizde DB'ye ait BR52'lerin kanatları, TCDD' de kullanılanlardan farklı şekildedir. Manisa İstasyonu'nda bulunan 56507 üzerinde kanatlarla ilgili araştırmamı sizler ile paylaşıp kanat yapımını gerçekleştireceğim.

33. BÖLÜM


TCDD K52 buharlı lokomotiflerde kanat yapısı incelememize devam ediyoruz.

12 Nisan '08 Cumartesi günü detay foytoğraflama yaptığım Manisa İstasyon yakınında bulunan 56507'nin kesik tenderli ve kanatlı genel görünümü.

http://www.trainsofturkey.com/w/pmwiki.php/Steam/56501 bu sayfada 56501-56553 numaralar arası 53 adet TCDD'de kullanılmış buharlıların özellikleri bulunmaktdır.

Yukarıda belirttiğim sayafadaki 56507'nin 1988 yılında küvet tenderinin değiştirilerek kesik tender takıldığını belgelemektedir.

Bu duruma göre 56507 Türkiye'ye 1940'lı yıllarda geldiğinde küvet tenderli olarak kullanılmış ve 1988 yılında tenderi değiştirilerek kesik tenderli olarak hizmetten çıkışına kadar kesik tenderli kullanımıştır.

Şu anda kanatlı özelliğiyle ayakta kalmış iki lokomotiften biri olarak Manisa'da bulunmaktadır. Diğer kanatlı olan küvet tenderli 56508 ise şu anda Uşak Depo' da bulunmaktadır.

56507' nin kanatlarının ön profilden inceliyoruz.

TCDD'ye özgü kanat yapısını şekli yatay dikdörtgen görünümündedir. kanadın üst kısımları gövdeye doğru eğimlidir.

Kanat yapısında içe doğru eğimi yakın plandan gözlemliyoruz.

56507'nin üstüne çıkarak kanatların üstten görünümünü inceliyoruz.

Maket çalışmamızda kanatların yapımı için gerekli olacak ölçülendirme çalışmalarını yapıyoruz.

Kanat yapısının ölçüleri. Bu ölçüleri yapacağımız 1/35 ölçeğe göre hesaplayacağız. Eğer1/87 ölçekli modelllerimize de bu kanatçıkları uyarlamayı düşünürsek yine gereçek ölçülerinde yola çıkarak 1/87 ölçeğe göre hesaplayacağız.

Kanadın içten bağlantı görünümü ve bağlantı parçasının yükseklik ölçüsü.

Gövdeye kanadın dıştan bağlantsıı ile buradaki bağlantı parçalarının ölçüleri görülmektedir.

34. BÖLÜM

Bu sabah pirinç malzemesi satan yere giderek 0.30 kalınlığında pirinç levhalardan aldım. Plaket işleri yapan arkadaşın atelyesinde 1/35 öçlçeğine uygun olarak kestirdim. Daha sonra soba üretimi yapan bir başka atelyeye giderek kanatların üst kısmından ölçeğe uygun  ''caka'' denilen metal kıvırma aletinde dereceli olarak kıvırma işlemini yaptırdım.

250 cm uzunluğunda olan kanadın 1/35 ölçeğe göre uzunluğu: 250cm/35= 7.14cm dir. Ben de pirinç malzemenin uzunluğunu bu ölçüye uygun yaklşık olarak 72mm kestirdim. Diğer ölçülerde aynı yöntemle dikkate alınmıştır.