|
12 Mart Çarşamba günü Buharlı makinisti Naci Akdağ Bey beni arayarak ,ertesi gün test sürüşünün yapılacağını bildirerek bu çalışmaya beni davet etmişlerdir.
TCDD halen görev yapmakta olan , aynı zamanda yaşayan en ünlü Buharlı Lokomotif Makinisti Sayın Naci Akdağ Beyefendiye, bana göstermiş olduğu yakın ilgi ve yardımlarından dolayı buna bağlı olarak hepimizin bu güzelliği yaşamamızdaki katkılarına sonsuz teşekkürler eder, saygı ve sevgilerimi sunarım.
TCDD, lokomotifi onaran ASKAY şirketinden teslim alarak, kendi bünyesinde Turistik amaçlı kullandıracakmış. Test sürüşleri burada tamamlandığından lokomotif soğuk olarak(çalışmadan dizel bir lokomotifle çekilerek) Uşak depoya götürülüp orada tutulacakmış. Lokomotifin faal hale ne zaman getireleceği , TCDD Genel Müdürlüğü'nün alacağı karara göre belirlenecekmiş, çıkacak karara göre, 56548 şu anda Biçerova lokomotif bakım deposunda, gideceği günü bekliyor.
13 Mart Perşembe günü sabahı Naci Bey'le sabah saat 07.30 da buluşarak TCDD'nin servisiyle Menemen depoya gittik. Br 52 ateşi yakılmış yola çıkmaya hazır bekliyordu. Depo önünde gerekli bakımları bir kez daha yapıldı. Depo önünden geri giderek makastan hat değiştirip tekrar depo yanına geldi. Buharlıya yakışır bir şekilde gelişini gösteren fotoğrafla ilk açılışı yapalım.
Buharlı'mızın yeni fotografları konumuzun içinde, sonlarda, lütfen resmin altındaki Devamını Oku'ya tıklayınız. İlk seferin kısa filmleri konunun devamında.
Saygıdeğer modeltrenciler,
8 Mart 2008 Cumartesi günü; yapmış olduğum BR 52 maketiyle bağlantılı olarak çok heyacanlı ve keyifli, geçti.
Yaşamış olduğum bu güzel anları sizlere payşalşmak istiyorum.. Br 52’nin gerçeğini yerinde inceleme ve fotoğraflamanın yanında, şu an TCDD 3. Bölgede görevli olan aynı zamanda buharlı lokomotif kullanmış bir makinistle tanışarak kendisiyle çok güzel sohbetlerimiz oldu.
Öncelikle sizlere bu günün başlangıcını anlatmak istiyorum: Br 52 ve buharlı lokomotifler hakkında bilgi almak amacıyla tanıdığım makinistlerden, Ahmet Tuğral Bey’le 7 Mart 2008 Cuma günü telefon görüşmesi yaptım. Br 52 maketi yaptığımı buna bağlı olarak bu lokomotifle ilgili kendisinden bilgiler almak istediğimi ilettim.
Ahmet Bey; İzmir 3. Bölge Aliağa Biçerova’da lokomotif tamir ve bakım atölyesinde bir BR 52’nin yenileme çalışmaları yapıldığını iletti. Bu güzel haberi duyar duymaz çok sevindim. Ertesi gün 8 Mart 2008 Cumartesi günü sabah erkenden yola koyuldum.
İzmir’in Aliağa ilçesi Biçerova mevkii. http://wikimapia.org/#lat=38.749799&lon=26.952767&z=15&l=0&m=a&v=2
Sat 09.30 Biçerova Gar’ına geldim. Fotoğraf çekimleri için TCDD 3. Bölge Müdürlüğü’den almış olduğum izin belgesini görevlilere göstererek, buharlı lokomotif ile ilgili fotoğraf çekimi yapmaya geldiğimi bildirdim.
Görevlilerin yakın ilgisiyle karşılanıp Gar binasının bir hayli uzağında bulunan bakım ve tamir atölyesine doğru yola koyulduk.
Atölyenin kapısından içeri girdiğimde, TCDD 56548 plaketli Br 52 bütün ihtişamıyla karşımda duruyordu.
TCDD 56548 Br 52 yeniden toplanmış, ocak bölümündeki kazanı değiştirilmiş, birçok parçasında yenilemeler yapılmış, hasretle demiryollarında eski günlerini tekrar yaşamak istercesine bekler bir durumda görülüyor.
TCDD’nin makinistleri bu lokomotifi K52 diye bilmekte ve öyle adlandırmaktadırlar. Almanya’da savaş sırasında üretildiklerinden, bu lokomotiflere Almanca ‘’ Kriegslokomotiven’’ savaş lokomotifi kelimeseinin başındaki ‘’K’’ harfini kullanarak K52 demektedirler.
Bu güzel lokomotifle tanışmamız daha önceki yıllarda olmuştu. TCDD 3. Bölge İzmir Halkakpınar Depo’da görüp fotoğrafladığım 56548 hizmetten yeni çekildiği yıllardı.
1983 yıllarında görevleri sona eren buharlılardan bazıları bir süre turistik amaçlı gezilerde çalıştırılmışlardı. 56548 de bu lokomotiflerden biriydi. Alsancak-Çamlık arasında birçok turistik gezide hizmet verdikten sonra 1990 yılların sonlarında Halkapınar Depo’ya çekilmişti. Digital fotoğraf makinalarının daha ortaya çıkmadığı bu yıllarda elimde bulunan filimli fotoğraf makinasıyla Halkapınar Depo’ya giderek, ilgimi çeken bu buharlı lokomotifi fotoğraflamıştım.
Lokomotif yenilemesinde katkıları bulunan personelden birkaçıyla hatıra fotoğrafı çekildik.
Buharlının tekrar yaşama kavuşturulmasında büyük emeği bulunan (sol başta mavi tulumlu) emekli TCDD Depo Şefi Eray Özdemirci.
Eray bey, bana; lokomotif ile ilgili detaylı bilgiler vererek, lokomotifin tanıtımında çok yararlı olmuştur. Kendisi, lokomotifin yenilenmesini üstlenen ASKAY firmasınca görevlendirilip, bilgi ve tecrübesinden yararlanılarak lokomotifin tekrar yaşama döndürülmesinde katkısı sağlanmıştır.
Benim yanımda bulunan siyah takımlı Halkapınar Depo Müdürü ve 3. Bölge makinistlerinin başkanı Cemal Özkerman. Sağbaşta bulunan Halkapınar Depo görevlilerinden Vinç Operatörü Asım Aras
Eray bey, lokomotfle ilgi teknik bilgiler veriyor ben de gerekli notları alıyorum.
Br 52’nin markiz içinde Eray Bey detaylı açıklamalarda bulunarak lolomotifin işleyişiyle İlgili bilgi edinmemei sağlıyor.
Yemek arası verildiğinde, yemeklerimizi yedikten sonra demiryolları üzerinde koyu sohbete dalıyoruz. Cemal bey, demiryolcu çocuğu olarak baba mesleğini sürdüren bir kişi.
Kendisiyle ilgili anılarını anlatıyor. Ben de bu arada yaptığımız çalışmaları anlatıyorum. Türkiye’de şu anda buharlı lokomotiflerde makinistlik yapmış hatta 56548’ in tecrübe sürüşlerini yapan makinist Naci Akdağ ile iletişim kurmamı öneriyor.
Makinist Naci Akdağ ile buradaki fotoğraf ve inceleme bittikten sonra iletişim kurdum. Kendisiyle aynı güünün akşamı buluşarak çok güzel bir sohbet ortamı yakaladık.Bu konuyu sizlerle ayrıca paylaşacağım!
Vinç operatörü Asım Bey de buharlılara kömür yükleme anılarını anlatarak sohbetimize zenginlik katıyor.
Yemek üstüne tekrar markize çıkarak inceleme ve fotoğraflama çalışmamız devam ediyor. Eray Bey tender ile açıklma yaptığında, ateşçilerin nasıl kömür alıp, ocağa attığını anlatığında ben de kürekle kömür alıp bir küreğin ne kadar ağrlıkta olduğunu deniyorum.
Bir kürek kömür bile ateşçilerin ne kadar zorluk çektiğini anlamama yetiyor. Bir örnek vermek gerekirese Eray Bey’in açıklamasıyla, İzmir-Denizli arası bir buharlının 10 ton kömür yaktığını düşündüğümüzde ateşçinin yaşadığı zorluğu anlamaya yetiyor.
Lokomotifin her yanını en ince ayrıtısına kadar Eray Bey açıklamalarda bulunuyor.
Eray Bey’e Lokomotif ile ilgili açıklamalar yaparak gösterdiği yakın ilgiye çok teşekkür ediyorum. Eray Bey’le bir hatıra fotoğrafı çekiliyoruz.
İzlediğiniz gibi hobi olarak benimsediğimiz modeltrencilik bizlere nekadar ilginç hoş çalışmalar yapmaya sürüklüyor. Maketini yaptığımız bir lokomotifin gerçeğini incelemek, ona dokunmak, bu lokomotiflerde yaşanmış olayları dinlemek yaptığınız çalışmaya olağan üstü değer katıyor.
8 Mart 2008 Cumartesi gün,ü benim için unutulmayacak günlerden biri olarak demiryolu araştırma -incelemeleri ile ilgili olarak dolu dolu bir biçimde yaşandı.
Halkapınar Depo Müdürü Cemal Özkerman’nın önerisiyle telefonda tanıştığım Naci Bey’le görüşerek daveti üzerine akşam kendisini evinde ziyaret ettim.
Yüreği insan sevgisiyle dolu, çok sıcak bir kişiliğe sahip TCDD 3. Bölge’de görevli Makinist Naci Akdağ ile buharlı lokomotif çalışma sistemleri, buharlılarla ilgili kendisinin yaşadığı tatlı anılar ve fotoğraf incelemeleri üzerinde sohbetimiz çok derinleşti.
Cumartesi akşamı saat 20.00 ile 23.45 arası nasıl geçti anlamadım. Daha konuşacak çok konunun olacağını birbirimize bildirerek istemeyerekte olsa eve dönüş için ayrılmak zorunda kaldım.
Gördüğünüz gibi daha nice dostluklar kurulup geliştirelecek bir ortamda bulunduğumuzu bir kez daha anladım. Yıllarca sadece kendimizin bildiği bu uğraşımızın dışa açılıp olumlu gelişmelerle nerelere geldiği ve daha nerelere gideceği gerçeğiyle bir kez daha mutlu oldum.
Sevgili Naci Bey’in o güleç yüzündeki ifade insana insana o kadar cana yakın geliyor ki! Öyle zannediyorum görkemli bir o kadar da ürkütücü gelen buharlı lokomotifeler bile onun idaresinde uysal sevimli araçlar haline dönüşebiliyorlardır.
İnsanoğlunun işine gönül bağıyla bağlanıp, işini içten ve severek yapması, onu başarıdan başarıya götüren en önemli özelliklerinden biridir.
İşte Naci Akdağ’da bu özellikleri fazlasıyla kişiliğinde bulunduran bir yapı sergilemiş ki mesleğinde kısa sürede ilerleyerek hedeflerine ulaşmış başarılı bir makinist. Aldığı başarı belgeleri ve TCDD 56548 Br 52 buharlı lokomotifinin yaşama döndürülmesinde kendisinden beklenilen özverili çalışmalar. Kendisyle ilgili düşüncelerimiz doğrulayan olgular.
Naci Bey buharlı lokomotiflerde geçen anılarını fotoğraflara bakarak anlatıyor. Yurt dışından bir çok dost edindiğini kendisiyle hale mektuplaştıklarını ve mektupları bana gösteriyor.
Naci Bey, buharlılarda TCDD hizmette olduğu yıllarda makinistlik yaptığı gibi daha sonra turistik amaçlı trenlerde olduğu gibi, tarihi dizi filimlerdeki ve çeşitli belgesel amaçlı filimlerin trenlerindeki buharlılarda makinistlik yapmış.
Naci Bey’in belirttiğine göre TCDD 3. Bölge Müdürlüğü’ne bağlı halen görev yapan buharlı lokomotif konusunda deneyimli 3 makinist bulunmaktadır.
Bu kişiler:
1- Makinist Naci Akdağ
2-Makinist Hüseyin Örgücüler
3-Makinist Hasan Hüseyin Koca
Naci Bey, buharlı lokomotif makinistliğinin okulda değil de, usta çırak ilişkisi ve sürekli çalışma ile öğrenilebilecek, aşırı fedakarlık ve sevgi isteyen bir meslek olduğunu altını çizerek anlatıyor.Babasının da bir buharlı lokomotif makinisti olduğunu trenler içinde yaşamının geçtiğini ve kendisinde mutlaka makinist olmayı hedefleyerek bu mesleği baba mesleği olarak seçtiğini gururla anlatıyor.
Naci Akdağ baba mesleği olan makinistliği azim ve gayretleriyle29 yaşında iken elde etmiş. En genç makinist olma özelliğini mesleğine olan sevgisine çalışmasına bağlıyor.
1978 yılında Naci Bey TCDD göreve vagon revizörü (vagon teknik elemanı) olarak başlıyor.4,5 yıl bu görevi başarıyla yürüttükten sonra 1982-1984 yılları arasında 2,5 yıl buharlılarda ateşçi olarak çalışıyor.
1984 yılında makinist oluyor. Ticari amaçlı buharlıların hizmetten kalkmasıyla turistik gezi trenlerinde görev alıyor.
Buharlıların tamamen hizmet dışı kalkmasıyla dizellere geçerek, dizel lokomotif ve mototren makinisti olarak görevini halen sürdürmektedir.
Naci Bey Afyon Dinar doğumlu olup, babasının görevi nedeniyle uzun yıllar bu yörede yaşamıştır. Dinar ilçesi Afyon’a bağlı olmakla beraber Denizli iline daha yakın bulunmaktadır. Naci Bey'in konuşma şekli, bu yörelerin karakteristik özelliğini yansıttığından anlatımları bir o kadar daha kulağa hoş gelen bir tarzda oluyor.
Buharlı lokomotiflerin çalışma şeklini , teknik özelliklerini ve bu makinaları sürüş biçimlerini adeta lokomotifin içindeymiş gibi o kadar güzel anlatıyor ki hayran kalmamak elde değil. Son yıllarda dilimizde yerini almış güzel bir söz vardır’’anlatılmaz yaşanır’’ işte Naci Bey ile sohbette bu tanıma aynan uymaktadır
Edindiğim bu bilgileri ve Biçerova'da oldukça detaylı çektiğim fotoğraflar ile birlikte sizlere aktaracağım.
Saatin nasıl geçtiğini anlamadan sohbetimizi yarıda keserek, Naci Bey'e modeltrenciler kulubü ve forumunu tanıtıyorum.
‘’Naci Akdağ’’ isim ve soy ismi ile Naci Usta’yı 1510. üye olarak oluşumumuza üye yapıyoruz. Naci Akdağ Bey’e bizlere kendisini tanıttığı ve verdiği değerli bilgiler için çok teşekkür ederim.
Naci Bey, önümüzdeki günlerde Br 52’nin test sürüşünü 1000 ton yüklü olarak yapacaklarını yani arkasına vagon dizisi bağlıyarak yapacaklarını ve beni de davet edeceklerini bildirmiştir. Temennim zaman ve şartlar uygun olması halinde, bu fırsatı değerlendirip yine fotoğraf ve film çekerek, bu güzelliği sizlerle paylaşmaktır.
Saygıdeğer modeltrenciler Br 52 - K52 ile ilgili fotoğraflı tanıtımlara devam ediyoruz.
Şimdi isterseniz markizi görsel olarak tanıyalım. Daha sonra Eray Bey'in tek tek markizdeki alet tanıtımlarıyla devam edeceğiz. Açıklamalarda mümkün olduğunca eksik olmaksızın bilgileri derleyip sizlere aktarmak istiyorum. Buharlı lolomotif çalışma sistemini kitaptalardan olduğu gibi Eray Bey ve Naci Bey'in anlatımlarıyla birleştirerek yazmaya çalışacağım.
TCDD 56548 markiz içi fotoğrafları
Markiz dış yanlarında buluan plaketlerin yeni boyanmış görüntüleri
Markizin sağ taraf dışarıdan iç görünümü
Sağ kapıdan içeri giriyoruz. Lokomotif kumandası sağtarafta bulunmaktadır. Kurallara göre makinist yeri sağ tarafta olup, buraya sadece makinist oturabilir Seyir halinde ateşçiler ise kömür atmadığı sürelerde sol tarafta otururlar.
Kumanda bölümünde seyir esnasında makinist mümkün olduğunca makinayıayakta idare eder. Ancak uzun ve düz hyolda hemzemin geçitleri, yerleşim birimleri hariç dinlenme amacıyla oturabilir.
Sağ üst bölümde çeşitli gösterge araçları.
Bu fotoğraf ise daha önceki yıllarda Halkapınar Depo'da çektiğim 56548' inmarkiz içi görüntüsü. Yenilenmiş olan görüntüsüyle kıyaslanması açısından görüntüyü vermek istedim.
Makinanın kullanım panosundaki plaketleri. Azami hız plaketi dikkat çekici.
Fotoğraflı tanıtıma devam ediyoruz.
Kontrol panelinin sağ üst tarafı.Tavanın ahşap oluşu dikkat çekici
Kontrol panelinin üst orta ve sol taraflardaki aletleri
Panelin orta kısmında alta doğru olan yerde ocak ağzı kapağının bulunduğu yer.
Yine kıyaslama açısından ocak bölümünün görüntüsü
Yenilenmiş ocağın iç kısmı
Ocağın diğer bir açıdan görünümü ve yağ makenizması
Sol taraftaki seyir penceresi ve önündeki borular
Sol alt kısımdaki görünüm
Kürekçinin durduğu yer. Tabanların ahşap yapısı yenilenmiş görülüyor.
Fotoğraf aktarımlarına devam ediyoruz.
Markiz tavanındaki havalandırma kapağı ve aydınlatma lambası
Br 52 markiz - tender bağlantısı. Bir tek Br52 lokomotiflerde görülen bu bağlantıda dışarıyla temas kesilerek daire, görünümlü bir bağlantı yolu ile tenderden kömür alma sistemi oluşturulmuş. Yine dışarıdan bu bağlantı izolasyonu için kalın bez branda kullanılmış.
Almanlar 2. Dünya savaşında, hedeflerinden biri de Rusya'yı işgal etme olduğundan, soğuk iklim şartlarına göre önlem almak düşüncesiyle her tarafı kapalı markiz ve buna bağlı tender şeklini düşünmüşlerdir.
Tender bağlantısın içten görünümü
Eski görünümden tender bağlantısıyla ilgiliyine bir kıyaslama yapıyoruz.
Tender bağlantısının diğer bir açıdan görünümü
Markiz arkası tender bağlantısının üstü makinist ve ateşçinin eşyalarını koydukları dolap.
Tender+Ana gövde bağlantısı markiz altındaki bağlantı kısmı
Tenderin altından bağlantı bölünün görünümü ile tenderden gelen su boruları ile makinadan tender üzerinden vagonlara giden sıcak su ve frenler için basınçlı hava boruları
Buharlı makinamızı biraz da dış yapısıyla tanıyalım.
Bakım ve onarım deposunun idari odalarının üstünde bulunan balkona çıkarak makinanın üst baştan olmak üzere bölümlerin inceliyoruz.
Kazan kapağı ve üstündeki far. Genelde TCDD'de kullanılan Br 52'lerde bu far bulunmaktadır.
Kazan kapağı ve farın alttan görünümü burada da kazan kapağı dikkatimizi çekmektedir. Aynı farda olduğu gibi kazan kapağı ortasındaki vana sadece TCDD Br 52'lerde bulunmaktadır.
Kazının sol yanında, bacanın alt kısmıda farlara enerji veren dinamo bulunmaktadır. Bu dinamo da sadece TCDD Br'52'lerinde bulunur.
Üst kısımda ilerliyoruz. Ocakta yanan kömür ve fazla buharın atıldığı baca görülmektedir. Baca buharlı lokomotiflerin en belirgin özelliğidir. Bacanın yanında bulunan elek görünümlü parça bacanın üstüne kapatılarak yana kömürün kıvılcımlarının etrafa yayılmasını önlemek için kullanılmaktadır.
Dumanlık diye adlandırılan bölümden sonra yatık kazan denilen orta bölüme geliyoruz. Burada Dom diye bilinen kum haznesini görüyoruz.
Kum haznesini daha yakından inceliyoruz. Her iki yanından tekerlek altlarına kadar inen kum taşıyıcı borular bulunmaktadır. Bu kumlama sistemi rampalarda tekerleklerin patinaj yapmasını önlemektedir.
Kum haznesinden inen boruları diğer bir açıdan görüyoruz.
Makinanın sol yanıdan yatık kazan üzerinden aşağıya inen boruların birbaşka görüntüsü. Bu boruların yanında iki vana görüyoruz. Bunlar kazana su giriş klepeleridir. Su açma ve kapama işlevi görürler.
Kumlama haznesinden gelen borular raylara kum dökerek tekerlerin patinaj yapmasını önlerler.
Karşıdan gördüğümüz kumlama boruları tekerlerin önünde ve arkasında bulunmaktadır.
Br 52 TCDD 56548 gövde üstü incelemer devam ediyor.
Yatay kazanın üst ortasında bulunan ''Dom'' diye adlandırılan kısım. Bu parçaya ''Buhar toplama haznesi'' de denmektedir.
Buhar toplama haznesinin, kumlama haznesi ile yayn yana sol alt taraftan görünüşü
Buhar toplama haznesinden sonra gelen yerde yanyana görülen iki parça. Bu parçalar Kazan emniyet sübop''larıdır.
Bu alan ocak kısmının üstüdür. Altta görülen büyük somun şeklindeki parçalar tapa görevini yürütürler. Ocak üstü kazanın içindeki suyun, kazanı kireçlendirmesinden koruma amacıyla içindeki kirecin temizlenmesi için bu tapalar açılarak tazyikli suyla kazan yıkanarak kireçler arındırılır. Bu parçalar ''Kazan temizleme kopitleri'' olarak adlandırılır.
Markizin ön orta kımında bulunan vana ise ana buhar alma vanasıdır.
Markiz önü buhar alma vanasının sağında bulunan parça ''Düdük' tür. TCDD buharlılarına özgü olan, tiz sesli olan bu düdüktür. Düdüğün çalışması, buhar basıncıdan yaralanılarak yapılmaktadır. Makinist Naci Akdağ ile yaptığımız görüşmede; ''Halk arasında -Kara tren düdüğü- olarak bilinen bu düdüğün sesi, o kadar etkileyicidir ki! Bu düdüğü yanık yanık öyle bir çaldırırdım ki çok kişiyi ağlatmışımdır- demesiyle düdüğe olan hayranlığını ve düdüğü çaldırmadaki ustalığını belirtmiştir. Yaşı orta yaşın üzerinde birçok arkadaşımız buharlıların tiz sesli düdük seslerini anımsarlar. Gar ve istasyonlarda yaşanan; ayrılıkların, kavuşmaların, gurbet yaralarının unutulmaz sesidir. Kara tren düdükleri.
Markizin sağ seyir penceresi. Üst ve naındaki saçaklar diğer buharlı lokomotifleden farkını göstermektedir Br 52'nin bir başka fark ise markiz yanında iki pencere yerine tek pencere oluşudur. Bunlar Br 52'nin savaş lokomotifi olması nedeniyle, makinistleri korunma amacına yönelik düşünülmüş yapısal özelliklerdir.
Markizden sonra tendere geliyoruz. Tenderin kömür alma bölümü
Tender kömür bölümünün arka tarafı. Kömür alma bölümü; kayıtlara göre 10 Ton, Eray Bey'in açıklamasına göre de 14 Ton kömür almaktadır.
Kömür alma bölümünden sonra düz bir alan görülmektedir. Bu alan; Br 52 savaş lokomotifi olduğundan makinalı tüfek konması için düşünülmüş. Br 52'lerin iki tür tenderlerinde kömür bölümünden sonra bu düz alan bulunmaktadır. Görülen bu düz alan, diğer buharlı lokomotiflerin tenderlerinde görülmeyen bir özellikltir. Arka iki köşedeki kapaklar ise su alma kapaklarıdır. Kömür alma bölümü ile düz görülen alanın altı su alma bölümüdür. kayıtlara göre 26 Ton, Eray Bey'e görede 32 Ton su almaktadır.
Tender incelememize devam ediyoruz.
Tenderin sağ arkadan görünümü. 2. Dünya Savaşı sırasında treni saldırılara karşı korumak amacıyla lokomotifin tender kısmına konulması düşünülen alanın diğer bir açıdan görünümü
Tender arka kısmı. Burada dikkatimizi çeken diğer bir özellik üst ortada far olması, aşağıda ise diğer buharlı lokomotif tenderlerinde gördüğümüz tampon üstü sağ ve sol farlarının Br 52 küvet tenderlerinde olmayışıdır.
Tampon ve koşum takımlarının görüntüsü. Tamponların yanında kondivit hortumları. Hamuleye ( Hamule: Lokomotif arkasındaki çekilen ağırlık. Bu ağırlık yolcu veya yük vagonlarıdır.) verilen basınçlı hava. Bir başka deyişle vagonların fren sistemleri için gönderilen hava. Diğer solda görülen kalın hortum ise vagonların ısıtma sistemi için vagonlara gönderilen sıcak buhar. Burada diğer bir özelliği vurgulamak istiyorum. Tamponların yuvarlak kısımların üst yüzeyi sağda düz solda ise bombeli bir yapıdadır. Ön kısımda ise terstir diğerbir deyişle çaprazlama bir konumdadır. Sağda düz, solda ise bombelidir.
Tampon ve koşum takımları- hortumların sağ çapraz görünümü.
Tenderin sol çaprazdan görünümü. Üst kısım kömür alan kısmı ise su alan kısım. Küvet tender denmesinin sebebi görüldüğü gibi şeklinin küvete benzemesidir. Br 52'ni küvet tenderleri bojili olmasına karşın kesik tenderlerinde boji yoktur. 4dingil sabit olduğundan sorunlar çıkarmıştır. Genelde virajlarda bu tip tenderler dray olduklarından makinistlerin hiç sevmedikleri tenderler olarak bilinir. Kesik tenderler virajı az,genellikle düz alanlardaki demiryollarında sorun çıkarmazlarmış.
Tenderin su depo altı orta kısımdaki kırmızı renkli olan parça tekerlerin fren silindiri. Arkadan markiz altına doğru uzanan siyah hortum ise kazana su getirmektedir.
Markize çıklan merdiven ve arkasında tenderden gelen hortum bağlantıları. Sarı görünümlü parçalar Enjektörler: Tenderden gelen suyu kazana boşaltmaktadırlar.
Markizin sol yanı. Seyir penceresi altında kutu ve ön tarafa doğru sol kazan kenarından uzanan daha dar ve uzun parça; kazandan gelen ve markize girip, orada vagonlara giden sıcak su ve buhar borularını içinde bulundurur.
Açıklamalı fotoğraf paylaşımımz devam edecektir.
Şafak Aktaş'ın paylaşımı :
Sevgili dostum ve İzmir'deyken karış karış İzmir demiryollarının altını üstüne getirdiğimiz can yoldaşım Orhan Berent'in ve yine Trenler grubunundan çok sevgili dostum, ağabeyim Dr. Acar Hamşioğlu'nun Biçerova'da geçtiğimiz haftalarda 56548'in test sürüşüne tanıklık ettikleri resimleri ve videoları sizlerle paylaşmak istiyorum:
Birinci gezileri: 16 Şubat
http://web.deu.edu.tr/berent/tren/16_subat/
İkinci gezileri: 26 Şubat
http://web.deu.edu.tr/berent/tren/26subat/
Orhan Berent'in dışarıdan çektiği 56548 test videosu:
http://www.youtube.com/watch?v=fbN16VCYi0g
Dr. Acar Hamşioğlu'nun çektiği markiz videosu: (indirme adresi)
http://www.savefile.com/files/1413016
Teoman Kardaşlar : Kazan altı bölümleriyle TCDD 56548 Fotoğraflı tanıtıma devam ediyoruz.
Lokomotifin markizin alt kısmında dingillerin arkasında bulunan makine fren silindirleri bulunmaktadır. Sol yandan gördüğümüz kırmızı renk dik duran parça diğer tarafta bulunan parça ile birlikte hareket ederek tekerleklerdeki fren pabuçlarına hükmeder.
Markizin sağ alt kısmında görülen diğer makine fren silindiri.
Tekerlerin üzerinde görülen kırmızı renkli iki adet yatay konumda görülen hava depoları. Depolarda bulunan hava fren sisteminde kullanılmaktadır. Tekerleklerin dizimi ve hareketi sağlayan kollar. Bu kollara ‘’Biyel’’ adı verilmektedir.
Önden arkaya konumda, hava depoları ve tekerlek diziliminin diğer bir görünümü. Lokomotifin dingil düzenine 1’E düzeni de denmektedir.
1: Küçük kılavuz dingil E: Büyük 5 adet dingil ( E Alfebede 5. harf olduğundan 5 dingili temsil etmektedir) . Sol yanda görülen tekerlek ‘’Motris’’tekerlek olarak anılır. Ana biyelin bağlı olan bu tekerlek sıralamada 3. sırada yer alır. Merkezi yerde olan bu tekerlek; ana biyelden alarak hareketi diğer üzerinde bulunan 2. biyelle diğer tekerlere aktarır .
1. ve 2. tekerlek arasının üstünde görülen ve ileriye doğru uzanan tırvar hareket kolları.
Tırvar hareket koları ve piston bağlantılarını görüyoruz. 1. tekerlek üzerinde gördüğümüz bağlantı düzenine ‘’Kors’’ denmektedir. Pistondan ilk hareket alınıp ana biyele hareketi aktaran bu Kors düzenidir.
Pistonun genel görünüşü. Pistonun önünde ki küçük tekerlek kılavuz dingilinin sol tarafındaki tekerleğidir.
Pistonun önden görünümü
Pistonun alt kısmıyla kılavuz tekerin yakından görünümü
makinenın sağ yanındaki piston ve kılavuz tekeri.
Saygıdeğer modeltrenciler, Harun Bey'in de dediği gibi bir buharlının çalışmasına tanık olmanın yanında yaşadıklarımı sizler ile paylaşmaktan da son derece mutluyum.
12 Mart Çarşamba günü Buharlı makinisti Naci Akdağ Bey beni arayarak ,ertesi gün test sürüşünün yapılacağını bildirerek bu çalışmaya beni davet etmişlerdir.
Kendilerinin bu güzel yaklaşımı ve göstredikleri ilgi beni çok mutlu etmiştir. Kendilerine huzurlarınızda teşekkür etmeyi bir borç bilirim.
13 Mart Perşembe günü sabahı Naci Bey'le sabah saat 07.30 da buluşarak TCDD'nin servisiyle Menemen depoya gittik. Br 52 ateşi yakılmış yola çıkmaya hazır bekliyordu.
Depo önünde gerekli bakımları bir kez daha yapıldı. Depo önünden geri giderek makastan hat değiştirip tekrar depo yanına geldi. Buharlıya yakışır bir şekilde gelişini gösteren fotoğrafla ilk açılışı yapalım.
Br 52 Buharlının muhteşem görüntüsü. Çıkarttığı ses ve Naci Bey'in öttürdüğü düdük bu görüntüyle birleşince inanılmaz bir duygu kaplıyor insanı. Trenlere sevdalı biz modeltrenciler olarak bu durumdan etkilenmemek elde değil.
Her modeltrenci mutlaka buharlı lokomotif modellerinin hayranıdır. Gerçeğini görmek ve hele benim gibi markizinde seyir halinde; makinistin, ateşçinin ve diğer teknik personelin buharlıyı nasıl idare ettiklerini, çalışmasını nasıl canla başla yürüttüklerine tanık olmak muhteşem bir
duygu.
Buharlı lokomotifin yapısına, mühendislik açısından hayranlık duymamızla beraber çalışanların birlbirleriyle sıkı bir dayanışma içinde bu makinayı nasıl idare ettiklerini görüp hayran olmamak elde değil.
56548 açık havada adeta yerinde duramayan bir at gibi yola koyulmayı sabırsızkla bekliyor. Şasım hava da çok güzel. Bir gün önce İzmir^de sağnak yağmur vardı. Kararlaştırılan gün güneşli yağışssız olunca fotoğraf çekimi için çok güzel oldu.
Demir At 56548 in etrafında fazla insanlar olmadan ve kalabalıklaşmadan sakin halindeyken görüntülerini yakalamaya çalıştım.
TCDD'nin 56548 Br 52 hizmete girdiği ilk günkü gibi dinamik bir o kadar da alımlı duruyor. Yeniden doğuşu kutlamak için bir an önce yola koyulmayı, özlediği raylarda hız yapmayı sabırsızlıkla beliyor.
Lokomotif teknik personeli yarışa hazırlanan bir ata bakan bakıcılar gibi pırıl pırıl yaptıkları demir atı okşar gibi temizleyip siliyorlar.
Hayata dödürmek için çok uğraş verdikleri 56548'in içinde gururla duran çalışanlardan Sadettin Kaplan, TCDD 25 yıl görev yaptıktan sonra emekli yaşamından tekrar geri gelip hayran olduğu makinasının yola çıkışını bekliyor.
Lokomotifimiz ataş takviyesiyle kazanını iyice ısıtarak buhar oluşturmaya devam ediyor.
56548 bacasından çıkardığı dumanıyla gökyüzündeki bulutları yakalamaya çalışırcasına, onlar gibi hareket etmek için bekliyor. Hadi bir an önce yola koyulalım der gibi duruyor.
Bu fotoğrafta fazla söze gerek yok. Yüzümdeki ifade Harun Bey'in dediklerini yansıtıyor.
TCDD 56548 Br 52 Buharlı Lokomotif Video görüntüleri
İlk selamlama düdüğü ile karşılanıyoruz. Tüm modeltrenciler kulubü ve forumu üyelerine
TCDD 56548 Br 52'den selam olsun.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/ilkgr.flv">
Lokomotifimizin ilk hareketi. Depo önünden geriye giderek makas değiştirip, diğer yola girecek.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/tcdd56548b.flv">
Öne doğru ilk kalkış ve TCDD 56548 Br 52 kendisine yaraşır görüntüsüyle geliyor!
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548c.flv">
Br 52'nin markizini görelim. Markiz içindeki hazırlıklar tamalanmış.
TCDD 56548'in ocağındaki kömürler alev alev yanarak suyun kaynayıp buharın
tam kıvama gelmesini sağlıyorlar.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548h.flv">
Lokomotifin kalkış öncesi son hazırlıkları tamamlanıyor. Sesinden de anlaşıacağı
üzere lokomotifimiz uzun yolda koşmak için hırslı bir şekilde homurdanıyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548k.flv">
Ateşçimiz de kazanı douyurmak için habire kürek sallıyor. Kömürler çıtır çıtır yanarak
buharı tam istenilen kıvama getirmek için olanca ısı enerjilerini veriyorlar.
Markiz adeta bir fırın. Br 52 artık koşmaya saniyeler sayıyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548o.flv">
Makinistimiz usataların ustası Naci Akdağ'ın da içi kıpır kıpır yerinde duramıyor.
TCDD buharlılarına özgü o tiz sesli düdüğü yine kendisine has ustalıkla öyle bir çalıyor ki!
düdük çalışından kendide öylesine keyif alıyor ki! görüntüler zaten bu yazdıklarımızı doğruluyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548N.flv">
TCDD'nin kara kısrağı 56548 koşuya başlıyor. Tekerlek ve biyellerinin ahenkli hareketi
ile raylar üzerindeki gidişini seyretmeye doyum olmuyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548p.flv">
Makinist Naci Akdağ gidişten son derece mutlu kara kısrak koştukça açılıyor.
Gururla taşıdığı TCDD' ye özgü Ay-Yıldız'ı, markizinin üstünde kameramıza takılıyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548t.flv">
Br 52 hızlandıkça bizimde markiz içinde haretlerimiz hızlanıyor. Bir sağtan bir sol taraftan
görüntü almak için markizde köşe kapmaca oynuyoruz. Makinist Nacai Akdağ'da hızını alamayıp
küreği kaptığı gibi ocağa kömür atıyor. Naci Bey, makinayla bütünleşmiş onu gerçekten koşu atı gibi hissederek ''hadi kızım benim, koş yavrum ,kim tuar seni'' diyerek enerjisini artırmak için ocağını kömürle doldurmaya çalışıyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548y.flv">
TCDD'nin efsane lokomotifi kara kısrak Biçerovanın yeşil çayırlarında gönlünce hız yapıyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548z.flv">
Kara kısrak bakım içim için durduruluyor. Gereken kontrol yapılyor.
Biyeller yağlanıyor. test sürüşünde diakkati çeken yerler inceleniyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548q.flv">
Sol taraftan sonra sağ tarafa geçiliyor. Makinist Naci Akdağ lokomotifin har yanıyla
ilgilenerek mesleğindeki titizliği bir kez daha gösteriyor. Buharlı lokomotif sevdası rahmetli
babasından kendisine geçmiş, onun kandisine emanet ettiği makinistlik mesleğini en ince
ayrıntısına kadar hakkıyla devam ettiriyor. Görüntüler zaten yazdıklarımızı tamamlıyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548x.flv">
Lokomotifimizin test sürüşündeki bakım ve incelemeler tamamlandıktan sonra tekrar yola
koyuluyoruz. Kara kısrak yine raylaradaki koşusuna devam ediyor. Babacasından çıkardığı
dumanıyla yeni yağlanan biyelleriyle alımlı koşusuna bizlerin hayran bakışlarıyla devam ediyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548w.flv">
Menemen ilçesine doğru ilerliyoruz. Lokomotifin arkasınada DE 18000'lik güvenlik açısından
olduğu gibi aynı zamanda ağırlık oluşturması bakımından bulunmaktadır. Ayrıca bir yolcu
vagonuyla 3 adet içlerinde demir yükleriyle tren dizisi oluşturmaktadır. Lokomotifin test sürüşünde kendi çalışma
sistemleriyle birlikte ağırlık çekme dayanıklılığı da test edilmektedir.
Lokomotifimiz Menemen istasyonuna başarıyla geliyor. Orada manevra yaptıktan sonra tekrar geri dönüş başlayacaktır.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548rt.flv">
56548 Manevra yaptıktan sonra geliş yönünün ters yönüne gitmek üzere, sonda bulunan yük vagonuna bağlanarak dönüş gerçekleşecektir. Model buharlı lokomotiflerde seyrine doyamadığımız dingil ve biyel hareketlerini, platformdan çekim yaparak
yakın plan görünümle yakalamaya çalıştık. Buharlı lokomotifin bu çalışması ayrı bir güzellik olarak gözümüze çarpıyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548fg.flv">
Lokomotifimiz yavaş yavaş yük vagonuna yaklaşıyor. Şimdi izleyeceğiniz birleşme son derece ürkütücü bir görünüm. 150 tona
yakın ağırlık gücünün ortaya koyduğu görünüm gerçekten çok etkileyici.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548ts.flv">
Menemen İstasyondan hareket edilerek gelinen yol tamamlandı. TCDD'nin kara kısrağı Br52 görevini başarıyla yapmanın gururu ile deposuna doğru ağır ağıır ilerliyor.
http://i42.photobucket.com/player.swf?file=http://vid42.photobucket.com/albums/e304/kteoman/TCDD56548as.flv">
TCDD 56548 Br 52 Buharlı lokomotifine ait video görüntülerinin bir kısmını sizlere kısa kısa aktararak yaşadığım bu güzelliği paylaşmaya çalıştım.
Mesajlarıyla güzel sözlerini bildiren tüm modeltren sevdalılarına ben de çok teşekkür ederim.
Saygıdeğer modeltrenciler; burada bana mesaj atan arkadaşlarımız ve izleyen tüm modeltrenciler ben sizlerin adına, öncelikle ebediyete intikal etmiş buharlı lokomotif makinistlerini, ateşçilerini ve buharlı bakım çalışanlarını rahmetle anıyor, sağ olanlara iyilik, sağlık içinde uzun ömürler diliyorum. Ayrıca tüm TCDD çalışanlarına da aynı duygu ve düşüncelerimi iletiyorum.
TCDD halen görev yapmakta olan , aynı zaman da yaşayan en ünlü Buharlı Lokomotif Makinisti Sayın Naci Akdağ Beyefendiye, bana göstermiş olduğu yakın ilgi ve yardımlarından dolayı buna bağlı olarak hepimizin bu güzelliği yaşamamızdaki katkılarına sonsuz teşekkürler eder, saygı ve sevgilerimi sunarım.
Saygılar
Teoman Kardaşlar
|